Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarında örgütlü işçi sendikaları Türk Metal Sendikası, Bileşik Metal İşçileri Sendikası ve Çelik İş Sendikası ile yine bu iş yerlerinin bağlı olduğu işveren sendikası olan Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) arasındaki grev ve lokavt restleşmesi, Bakanlar Kurulu kararı ile sonlandırıldı. 26 Ocak 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararıyla, sendikaların aldığı grev ve lokavt kararları ‘milli güvenliği bozucu nitelikte’ görülmesi nedeniyle 60 gün ertelendi.
26 Ocak 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararında şöyle denildi;
“Türk Metal Sendikası, Birleşik Metal İşçileri Sendikası ve Çelik-İş Sendikası tarafından ekli listede belirtilen iş yerlerinde alınan grev kararı ve Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) tarafından aynı iş yerleri için alınmış lokavt kararının, milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğünden 60 gün süreyle ertelenmesi; 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Kanunun 63 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/1/2018 tarihinde kararlaştırılmıştır.”
YENİDEN GREV YADA LOKAVT MÜMKÜN DEĞİL
Bakanlar Kurulu tarafından alınan 60 günlük erteleme kararı, bu karara dayanak teşkil eden ilgili maddenin içeriği itibariyle yeniden greve izin verilmemesini ve bu sürede tarafların anlaşmaya zorlanmasını düzenliyor. Kanuna göre 60 günlük sürede arabulucunun girişimiyle taraflar anlaşmaya zorlanacak. Bu süre sonunda anlaşma sağlanamazsa 6 gün içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine Yüksek Hakem Kurulu devreye girerek anlaşmazlığı çözecek. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşecek.
Dolayısıyla 6356 sayılı Kanunun grev ve lokavtın ertelenmesini düzenleyen 63. Maddesi, 60 günlük sürenin ardından yeniden grev ve lokavt sürecine dönülmesine izin vermiyor. İşçi sendikaları için yetki kaybı gibi ağır yaptırımlar öngören madde, tarafları anlaşmaya zorlamayı, anlaşma sağlanamaması halinde ise uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kurulu marifetiyle ortadan kaldırmayı hedefliyor. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 63. Maddesi şöyle;
Grev ve lokavtın ertelenmesi
MADDE 63 – (1) (Değişik: 31/10/2016–KHK-678/35 md.) Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt; genel sağlığı veya millî güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar.
(2) Erteleme kararının yürürlüğe girmesi üzerine, 60 ıncı maddenin yedinci fıkrasına göre belirlenen arabulucu, uyuşmazlığın çözümü için erteleme süresince her türlü çabayı gösterir. Erteleme süresi içerisinde taraflar aralarında anlaşarak uyuşmazlığı özel hakeme de götürebilir.
(3) Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı iş günü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer
ÇALIŞMA BAKANI ARABULUCU OLABİLECEK
6356 sayılı Kanunun 63. Maddesine göre 60 günlük sürede tarafları anlaştırabilmek için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yada belirleyeceği bir kişi arabulucu rolünü üstlenecek. 63. Maddede arabuluculukla ilgili olarak aynı kanunun 60. Maddesi’nin 7. Fıkrasına atıfta bulunuyor. İlgili hüküm şöyle, “Kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı uyuşmazlığın çözümü için bizzat arabuluculuk yapabileceği gibi bir kişiyi de arabulucu olarak görevlendirebilir.”
Ancak grev kararının yaklaşık 120 bin işçiyi ilgilendirmesi ve muhatabının Arçelik, Ford, OYAK Renault, Tofaş, MAN, Mercedes, BOSCH, Aygaz, Alarko, Baymak gibi firmaların da aralarında bulunduğu Türkiye’nin en büyük 179 şirketi olması nedeniyle arabulucu görevini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’nın üstlenmesi bekleniyor.
BU NOKTAYA NASIL GELİNDİ?
Metal sektöründeki işçi işveren anlaşmazlığı bir süredir devam ediyordu. Türk Metal Sendikası, Bileşik Metal İşçileri Sendikası ve Çelik İş Sendikası’nın işveren sendikası olan MESS ile yürüttüğü Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde bir türlü anlaşma sağlanamadı. Sektörün en büyük sendikası olan Türk Metal öncülüğünde iş birliği yapan her üç işçi sendikası, 2 Şubat itibariyle greve çıkma kararı aldılar. Bu gelişme üzerine işveren sendikası MESS tarafından da 23 Ocak itibariyle lokavt kararı alınmıştı.
Bakanlar Kurulu kararı için tıklayınız.
