Anayasa Mahkemesi, eşinin ölümü üzerine dul maaşı bağlanan ancak 16 yıl sonra ‘hak kazanmadığı’ gerekçesiyle maaşı kesilen vatandaşın mülkiyet hakkını ihlal edildiğine karar verdi. Anayasa Mahkemesi ihlal kararının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.
Anayasa Mahkemesi kararından, davaya konu olan olayda kusurun bütünüyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ait olduğu, vatandaşın herhangi bir kasıt ve kusurunun bulunmadığı belirtildi. SGK’nın hatalı idari işlemi nedeniyle bağlanan aylığın 16 yıl sonra kesilmesinin ve ödenen maaşların da faiziyle birlikte geri istenmesinin vatandaşı mağdur edeceği vurgulandı.
Anayasa Mahkemesi’nin kararına konu olan olay şöyle gelişti;
1993 yılında vefat eden Bağ Kur’lu eşinden dul maaşı talep eden Ümmü Çakır’a, eşinin askerlikte geçen günlerini borçlanması durumunda maaş bağlanacağı bilgisi verildi. Ümmü Çakır, bunun üzerine eşinin askerlikte geçen sürelerinde 327 günü borçlandı. Böylece kendisine dul maaşı bağlandı. Ancak SGK, 2013 yılında dosya üzerinde yaptığı incelemede, askerlik borçlanmasıyla Bağ Kur’lu gözüken sürelerin çakıştığını, bu çakışan günlerin ayıklanması sonucu kişinin dul maaşı hakkını kaybedeceği sonucuna ulaştı. Bunun üzerine Ümmü Çakır’a ödenen maaş kesildiği gibi, 16 yıl boyunca verilen maaşlar da faiziyle geri istendi.
Ümmü Çakır, konuyu mahkemeye taşıdı. Yerel mahkemenin lehine karar vermesini rağmen bu karar Yargıtay tarafından bozuldu. Yargıtay’ın bozma kararına uyan yerel mahkeme, bu kez SGK’nın işlemini doğru bularak Ümmü Çakır’ın maaşını kesilmesine ve 16 yıllık maaşın geri ödenmesine hükmetti.
Konuyu bireysel başvuru kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne taşıyan Ümmü Çakır, sevindiren bir haber aldı. Anayasa Mahkemesi, yanlış maaş bağlama işleminin SGK’nın hatasından kaynaklandığını, bu nedenle sorumluluğun vatandaşa yüklenemeyeceğini belirtti. Yerel mahkemenin yeniden yargılama yapıp, hak ihlalini ortadan kaldıracak şekilde vatandaş lehine karar vermesi gerektiğine hükmetti.
