Ali Hikmet UĞURLU
Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı
1. GİRİŞ
Gelecek yıllara sari olmayan ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış hizmet alımlarının Aralık ayında düzenlenecek son hakedişleri 20 Aralık tarihi itibariyle düzenlenecektir.
Özellikle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında Aralık ayının 20’sinden sonra rapor alan veya izinli işçiler nedeniyle ortaya çıkacak eksik çalışmaların sonradan hakedişe nasıl yansıtılacağı ve işçi ücretlerinin ne zaman ödeneceği gibi konular merak edilmektedir.
Bu makalemizde Aralık ayı hakedişlerinin düzenlenmesini ele alıyoruz.
Makalenin PDF halini indirmek için buraya tıklayınız.
2. HANGİ HİZMET ALIMLARININ HAKEDİŞİ 20 ARALIK’DA DÜZENLENECEKTİR?
Öncelikle hakediş raporu 20 Aralık tarihinde düzenlenecek olan hizmet alımları şunlardır;
1) Teklif Birim Fiyat sözleşme olması,
2) Gelecek yıla sari olmaması,
3) Son hakedişinin Aralık ayında düzenlenecek olması
Yukarıdaki üç kriteri sağlayan hizmet işlerinin hakedişleri Aralık ayının 20’sinde düzenlenir.
Bu husus Hizmet İşleri Genel Şartnamesi 42’nci maddesinde;
“Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir” şeklinde ifade edilmiştir.
Buna göre;
– Sonraki yılda devam edecek olan hizmet alımları,
– Son hakedişi Aralık ayında düzenlenmeyen hizmet alımları,
– Götürü bedel teklif sözleşme türündeki hizmet alımlarının
Hakedişleri normal olması gerektiği tarihte yani 31 Aralık tarihinde düzenlenecektir.
3. HAKEDİŞİ 20 ARALIKTA DÜZENLEDİKTEN SONRA DEĞİŞTİRMEK MÜMKÜN MÜ? EKSİK ÇALIŞMA ÇIKARSA NE YAPILACAK?
Hakediş raporu 20 Aralık tarihinde düzenlenen hizmet alımlarında, 21-31 Aralık tarihlerinde henüz alınmamış olan hizmetin, alınmış gibi gösterilmesi ve bedelinin Yükleniciye ödenmesi gibi bir durum oluştuğu düşünülmektedir.
Özellikle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında 20 Aralık tarihinden sonra işçilerin hepsi tam çalışmış gibi kabul edilmektedir.
Bu uygulamanın ilk etapta hatalı olduğu düşünülebilir. Ancak İdarelerce alınacak bazı tedbirler ve ilgili mevzuat doğrultusunda bu problemin çözülmesi mümkündür.
A-Öncelikle Kesin Teminat Mektubu Süresini Kontrol Ediniz!
Yüklenicinin ihaleye sunduğu kesin teminat mektubunun süresi işin bitim tarihinden itibaren kısa süre içerisinde (1-2 ay gibi) bitiyorsa, öncelikle teminat mektubunun süresinin uzatılmasını sağlayınız. Böylelikle kesin hesap işlemleri neticesinde İdare alacaklarının fazla çıkması ve kesin teminattan karşılanması gerektiği durumda bir sorun yaşanmamış olacaktır.
Hatta bazı hallerde SGK ilişiksiz belgesinin İdareye geç gönderilmesi söz konusu olabilmektedir. Yüklenicinin son aya ilişkin SGK borcunun çıkması durumunda İdarelerin aylar sonra bu borcu tahsil etmesi açısından da kesin teminatın geçerliliğini koruması önem arz etmektedir.
B-Aralık Ayı Hakediş Tutarının Bir Bölümünü Emanete Alınız!
Hizmet işinde ayın 20’sinden sonra ortaya çıkabilecek eksikliklerin Yükleniciden tahsil edilebilmesi açısından hakediş tutarının belli bir bölümünün emanet hesabına alınması gerekmektedir.
Ancak emanete alınacak olan bu tutar, makul bir tutar olmalıdır. En azından Yüklenicinin işçi maaşlarını ödemesinde sorun yaşanmaması açısından, işçi net ücretlerinin toplamı kadar bir tutar hakediş ile birlikte ödenebilir.
C-Aralık Ayı Hakediş Raporunu Daha Sonra Düzeltiniz!
Ayın 20’sinde düzenlenen Aralık ayı son hakedişinden sonra 21-31 Aralık günlerinden eksik çalışmalar olduğu tespit edildiği takdirde, bu eksiklikler sonradan düzeltilebilmekte ve Yükleniciye yapılmış olan fazla ödemeler tahsil edilebilmektedir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 43’ncü maddesinde,
“Kontrol teşkilatı, herhangi bir ara hakedişte, daha önce kendisi tarafından çıkarılmış eski bir hakedişe yönelik değişiklikler veya düzeltmeler yapabilir ve herhangi bir işi yetersiz görürse, bu işin değerini bir ara hakedişten düşürmeye veya tamamen çıkarmaya yetkilidir”
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42’nci maddesinde, “…kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır” denilmiştir.
Görüleceği üzere geçmiş hakedişlerde yapılan olası fazla ödemeler takip eden hakedişlerde veya iş tamamlandıysa kesin hesap raporunda düzeltilebilecektir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 50’nci maddesinde,
“Kabul belgesinin düzenlenmesinden sonra en geç altmış (60) gün içerisinde, kabul komisyonu detaylı olarak, sözleşmeye uygun şekilde yapılmış olan bütün işlerin değerini gösteren tamamlayıcı dokümanla birlikte bir kesin hesap raporu düzenleyecektir” denilmiştir.
İlgili madde uyarınca kabul belgesinin düzenlenmesinden sonra en geç 60 gün içinde kesin hesap raporu düzenlenir. Yüklenicinin İdareye borcu olması durumunda bu bedel varsa Yüklenicinin diğer alacaklarından mahsup edilir, bu da yeterli gelmezse Yüklenicinin teminatından kesilir.
Makalenin PDF halini indirmek için buraya tıklayınız.
