Daha önceki yazılarımızda çokça anlattığımız üzere; asgari geçim indirimi işçilerin net ücretini artıran bir gelir vergisi indirimi olmakla birlikte; işçilere, ücretleriyle birlikte ya da ay içerisinde farklı bir dönemde ödenebilmektedir. AGİ tutarları, işçinin evli olup olmaması, sahip olduğu çocuk sayısı, eşlerin çalışma durumuna göre farklılık göstermektedir. Bu tutarlar her yıl Ocak ayında Asgari Ücret Komisyonu tarafından güncellenmektedir.
Asgarî geçim indirimi; yıllık asgari ücret toplamının,
İşçinin kendisi için %50’si,
Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10’u,
Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5, üçüncü çocuk için %10 ve diğer çocuklar için %5’i esas alınarak hesaplanmaktadır. Fakat bu oranların toplamı %85’i geçemez. İşçinin kaç çocuğu olursa olsun, alacağı AGİ tutarı, işçinin ödemesi gereken vergi tutarının üstüne geçemez.
Anne ve babanın her ikisinin de çalıştığı bir ailede, çocukların asgari geçim indirimi oranından, anne ya da babadan her hangi biri faydalanabilir.
Boşanan eşler için Asgari Geçim İndiriminden kimin faydalanacağı konusunda ise, nafakanın kim tarafından ödendiği hususu önem kazanmaktadır. Yani nafaka ödemesi kim tarafından yapılıyorsa AGİ’den o faydalanır. Fakat bu durum çocuk sayısına göre değişmektedir. Örneğin, 4 çocuğu olan işçi bir baba eşinden boşanıp, 2 çocuğu için nafaka ödüyorsa, babanın faydalanacağı AGİ 2 çocuk için olacaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığı bu hususta şu açıklamayı yapmaktadır:
– Çocuklar için asgari geçim indiriminden, boşanan eşlerden her ikisinin de çalışması durumunda nafakaya hükmedilen eşin,
– Çocuklar için nafaka ödenmesine karar verilmesine rağmen boşandığı eşi tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin belgelendirilmesi durumunda, çalışanın bu çocukları için,
asgari geçim indiriminden yararlanması mümkündür.
Dolayısıyla boşanan eşlerde baba nafaka ödemekle yükümlüyse ve bu yükümlülüğünü yerine getiriyorsa AGİ’yi baba alır. Ancak nafaka yükümlüsü baba, bu yükümlülüğünü yerine getirmiyorsa bu durumda anne AGİ’yi alabilir.
Boşanmış eşlerde nafaka yükümlülüğünü yerine getiren babanın çalışmaması ya da emekli olması durumunda AGİ’den anne yararlanabilir mi?
Gelir İdaresi’nin bu konudaki görüşü de şöyledir:
– Nafakaya hükmedilen ve bu yükümlülüğünü yerine getiren eşin çalışmaması veya emekli olması durumunda, diğer çalışan eşin çocukları için asgari geçim indiriminden yararlanması söz konusu değildir.
Dolayısıyla baba nafaka ödüyorsa, AGİ’den faydalanmasa da anne AGİ’yi alamaz.
