24 Mart 2020 tarihli 31078 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de sağlık personeline COVİD-19 salgını nedeniyle 01.03.2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle 31.05.2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) EK ÖDEME yapılabilmesi amacıyla 2 adet Yönetmelik yayımlandı.
Bunlar aşağıda belirtilmiştir.
1) Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
2) Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık tesislerinde görevli personel açısından değerlendirme
Yönetmelik değişikliği ile; 01.03.2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Sağlık Bakanı tarafından belirlenmek kaydıyla, bu Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.
04.03.2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” “kapsam” başlıklı 2’nci maddesine göre kapsamda olan personel şunlardır:
Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde görev yapan;
- Memurlar,
- Sözleşmeli personel (663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 42’nci ve 45’inci maddeleri uyarınca istihdam edilenler hariç),
- Açıktan vekil olarak atananlar,
- Sağlık tesislerinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38’inci maddesine göre görevlendirilenler,
- Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında bulunan ve haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler ile en az 1 ay süreyle görevlendirilen sağlık personeli.
Üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli personel açısından değerlendirme
Yönetmelik değişikliği ile; 01.03.2020 tarihinden geçerli olmak üzere 3 ay süreyle, üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde COVID-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personel ile yöneticilerine, yer ve/veya personel yönünden kapsam ve oranı üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmek kaydıyla, bu Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında belirlenen mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.
18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin” “amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesi “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” Şeklinde düzenlenmiştir. Bu Yönetmeliğin dayanağı ise 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (h) ve (i) fıkralarıdır. Yönetmeliğin “genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarına göre; döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılır. Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.
Ek ödeme kapsamındaki görev unvanları şunlardır: Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan/Başhekim, Dekan Yardımcısı/Başhekim Yardımcısı, Prof.Dr., Doç.Dr., Yrd.Doç.Dr., Öğretim Görevlisi, Araştırma Görevlisi, Uzman (Uzman Tabip ve Diş Tabibi), Hastane Başmüdürü, İşletme Müdürü Başhemşire, Fakülte Sekreteri, Başeczacı, Hastane Müdürü, Uzman, Hastane Müdür Yardımcısı, Eczacı, Hemşire, Radyoloji Teknikeri, Laboratuar Teknikeri, Sağlık Memuru, Sağlık Teknikeri, Diyetisyen, Fizyoterapist, Gıda Mühendisi, Mühendis, Odyolog, Psikolog, Veteriner Hekim, Okutman, Sosyal Çalışmacı, Biyolog, Pedagog, Kimyager, Fizikçi, Tekniker, Teknisyen, Ayniyat Saymanı, Aşçı, Tıbbi Sekreter, Teknisyen Yardımcısı, Aşçı Yardımcısı, Bekçi, Bilgisayar İşletmeni, Gassal, Güvenlik Görevlisi, Hastabakıcı, Hizmetli, İmam, Memur, Şoför, Terzi.
2547 sayılı Kanunun “döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) fıkrasına göre; “ Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde; 1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü, 2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır.
2547 sayılı Kanunun “döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (h) fıkrasına göre; “ Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere,ek ödeme matrahının yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır.”
Genel Değerlendirme, Sonuç ve Öneri
Sağlık Bakanlığı’na bağlık sağlık tesislerinde yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Sağlık Bakanı tarafından belirlenmek kaydıyla, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın personele ek ödeme yapılabilecektir (yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez).
Üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde COVID-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personel ile yöneticilerine, yer ve/veya personel yönünden kapsam ve oranı üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmek kaydıyla, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın ek ödeme yapılabilecektir (yapılacak ödeme tutarı toplamı 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında belirlenen mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez).
Gerek Sağlık Bakanlığı sağlık tesislerinde gerekse de üniveristelerin tıp fakülteleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde çalışanlara ödenebilecek ek ödeme, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi personel dışındaki tüm personele yapılacağı anlaşılmaktadır.
Her iki kurumda da 696 sayılı KHK kapsamında bu kurumların sürekli/geçici işçi kadrolarına geçiş yapan 4857 sayılı Kanuna tabi işçiler çalışmaktadır. İşçiler hakkında, başta 4857 sayılı Kanun olmak üzere 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, bireysel iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri dikkate alınarak ücret ve ücret eklentileri belirlenmektedir. Her ne kadar söz konusu kapsamda “işçiler” sayılmamışsa da, bu işçilerden de koronavirüs nedeniyle çalışmakta olanların da olabileceği dikkate alınarak yer ve/veya personel yönünden kapsam ve oranı SAĞLIK BAKANI/ÜNİVERSİTE YÖNETİM KURULU tarafından belirleneceğine göre, sürekli/geçici işçi kadrolarında olan personelin de alınacak ONAY kapsamına dahil edilmeleri, bunun mümkün olmaması halinde ise söz konusu Yönetmelikte ivedi olarak işçileri de dahil edecek bir değişikliğe gidilmesinin toplumsal ve iş barışı açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Bunun yanında gerekirse hali hazırda 696 sayılı KHK kapsamında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan 12.04.2018 tarihli “375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret ile Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri” başlığı altında “2)BULAŞICI HASTALIK VE RİSK PRİMİ: Hastanelerin bulaşıcı hastalık riski taşıyan yerlerinde fiilen çalışan temizlik işçilerine fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün bulaşıcı hastalık ve risk primi verilir.” Ödenmekte olan bulaşıcı ve risk priminin mevcut personele ödenecek tutara kadar çekilerek ödenmesi sağlanmalıdır.
Bu Makalenin PDF formatına ulaşmak için tıklayınız
YASAL UYARI
Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.
