Bu yazı 08.04.2019 tarihinde güncellenmiştir.
İşçilerin yıllık izin hakkı, çalışma yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. Anayasal temele dayanan bir dinlenme hakkı olan yıllık izin, hem 4857 sayılı İş Kanunu’nda hem de Yargıtay kararlarında ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. İşçinin yıllık izin hakkı, vazgeçilmez bir haktır.
Yıllık izin hakkı, işçinin iş sözleşmesinin devamı sırasında ücrete dönüşmez. İşçinin iş sözleşmesinin devamı süresinde kullanmadığı yıllık izinlere ait ücreti istemesi mümkün değildir.
4857 sayılı İş Kanununun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Bu noktada ilişkinin sona erme şeklinin ve haklı olup olmadığının önemi bulunmamaktadır. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir.
Sözleşmenin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Yıllık izinle ilgili mevzuat son derece açık olmasına karşın uygulayıcıların yine de zaman zaman belli noktalarda şüpheye düştüğü görülmektedir.
Bu hususlardan biri de Cuma günü 1 günlük izin kullanan işçinin yıllık izninden 2 gün düşülüp düşülemeyeceğidir. İşçilerin zaman zaman 1 gün gün yıllık izin kullanmak istediği, bunu da Cuma gününe denk getirip hafta sonu ile birleştirmek istedikleri sık karşılaşılan bir durumdur.
Özellikle Cumartesi/Pazar çalışılmayan kamu kurumlarında işçilerin Cuma günü yıllık izin kullanma taleplerinin ne şekilde karşılanacağı soru işaretlerine yol açabilmektedir. Kimi kurumların Cuma günü yıllık izin kullanan işçilerin yıllık izinlerinden 2 gün düşme yoluna gittikleri görülmektedir.
Peki, Cuma günü izne ayrılan işçinin yıllık izninden 2 gün düşülmesi doğru mudur?
Cumartesi günü mesai yapılan işyerleri için Cuma günü 1 günlük izne çıkan işçi, Cumartesi günü normal mesaisine dönecektir. Kafa karışıklığı, işyeri uygulaması nedeniyle Cumartesi günü çalışmayan kurumlarda yaşanmaktadır. Zira Cuma günü için 1 günlük izne çıkan işçinin Cumartesi günü işbaşı yapması gerekmektedir. Nitekim yıllık izin belgelerinde yıllık iznin biteceği tarih ile işbaşı yapacağı tarih ayrı ayrı gösterilmektir.
Sonuç olarak Cumartesi çalışılmayan işyerlerinde, Cuma günü izne çıkan bir işçinin yıllık izin belgesi Cumartesi günü işbaşı yapacak şekilde tanzim edildiyse 1 gün, Pazartesi günü işbaşı yapacak şekilde tanzim edildiyse 2 gün yıllık izin kullandığı kabul edilmelidir. Cumartesi gününün işgünü olduğu tartışmasız olup (hafta tatilinin Pazar günü olduğu işyerleri için), işçi Cumartesi günü fiilen işbaşı yapmamış olsa dahi bugünün yıllık izinden düşülmemesi konusunda takdir yetkisi ise işverene aittir.
