Yükleniyor...

Denkleştirme Çalışması Nedir, İşçi ve İşverenin Sorumluluğu Nelerdir?

İş Kanunu'nda tanımlanan denkleştirme nedir? İşveren hangi şartlarda denkleştirme çalışması yaptırabilir? Denkleştirme döneminde çalışma süresinin üst sınırı ne kadardır?
8046-0.jpg

Çalışma hayatının temel kuralı olarak haftalık mesai süresi 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerinde haftanın çalışılan günlerine eşit şekilde bölünerek uygulanır. İşçiyle işverenin anlaşması halinde 45 saatlik çalışma süresi, haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak şartıyla dağıtılabilir.

Denkleştirme ise işverenin mevsim, kampanya, yoğun sipariş gibi nedenlerle 2 aylık bir dönem içinde yoğunlaştırılmış iş haftaları uygulaması demektir. Bu 2 aylık süre, toplu sözleşmelerle 4 aya kadar uzatılabilir. 2016 yılında yapılan düzenlemeyle turizmi sektöründe denkleştirme süresinin, toplu iş sözleşmeleriyle 6 aya kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Denkleştirme için esas olan, işçinin bu uygulamayı kabul etmesidir. Ayrıca çalışmanın yapıldığı haftalarda dahi günlük çalışma süresi 11 saatten fazla olamaz. Denkleştirme yapılan sürede (2, 4 veya 6 aylık süre) işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Buna göre iş yoğunluğu nedeniyle haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması durumunda, sonraki haftalarda işçi daha az çalıştırılarak denkleştirme sağlanır.

Denkleştirme dönemi içinde günlük ve haftalık çalışma süreleri ile denkleştirme uygulamasının ne zaman başlayıp ne zaman biteceği, işveren tarafından belirlenir.

Sonuç itibariyle denkleştirme, iş yoğunluğu döneminde işçinin daha fazla çalıştırılmasını sağlayan mekanizmadır. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 63. Maddesinde tanımlanmıştır. Yoğunlaştırılmış iş haftasında, günlük 11 saat üzerinden haftalık toplamda 66 saat mesai yapılabilir. Bu durum bir yada bir kaç hafta devam edebilir. Böylece işveren, mesai ücreti ödemeden fazla mesai yaptırabilir. Ancak bu fazla çalışmanın, takip eden haftalarda işçi daha az çalıştırılarak ortalama 45 saate denkleştirilmesi zorunludur.