Öncelikle doğum yardımını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen süt parası ya da 16 haftalık geçici iş göremezlik ödeneği (rapor) ile karıştırmamak gerekiyor. Bu yardım, bir kereye mahsus olarak Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı tarafından ödeniyor.
Doğum yardımı, 15/5/2015 tarihinden sonra gerçekleşen canlı doğumlar için ödenirken yardım miktarının tespitinde çocukların tamamı dikkate alınır. Peki doğum yardımı 2018 yılında ne kadardır?
Doğum yardımı birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocuklar için 600 TL olarak bir defa ödenir.
Doğum yardımı alabilmek için anne babadan birinin Türk vatandaşı olması yeterlidir. Mavi kart sahibi gurbetçiler de doğum yardımından faydalandırılır. Doğum yardımı başvurusu yapabilmek için çocuğun nüfus müdürlükleri aracılığıyla Kimlik Paylaşım Sistemine kayıt işleminin tamamlanması ve nüfus kaydının yapılması gerekmektedir. Bu aşamadan sonra Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı ve doğum yardımından yararlanacak olan kamu personelinin çalıştığı kurumlar ile büyükelçilik ve konsolosluklara başvuru yapılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca istihdam edilen personelin, statüsü ne olursa olsun başvuru dilekçesini çalıştığı kuruma teslim etmesi esastır.
Öncelikle doğum yardımının alınabilmesi için usulüne uygun başvurunun yapılmış olması gerekmektedir.
Bu başvuru şahsen ya da iadeli taahhütlü posta veya kargo yoluyla yapılabilir. Başvurunun anne ya da baba tarafından, anne, baba ve diğer çocukların kimlik numaralarını içeren dilekçeyle yapılması gerekir.
Doğum yardımı, anne ve babanın her ikisinin sağ ve Türk vatandaşı olması halinde anneye ödenir. Anne Türk vatandaşı değilse ya da vefat etmişse babaya ödenir. Anne ve babanın kanuni temsilcisi de ödemeyi alabilir.
Doğum yardımı işlemleri, kamu kurumları tarafından Doğum Yardımı Sistemi (DYS) üzerinden yapılır. Başvurular, ilgili ayın son işgünü mesai saati bitimine kadar Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı İl Müdürü tarafından onaylanarak hak sahipliği belirlenir. Ödemeler, Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı tarafından belirlenen tarihlerde yapılır.
KAMU İŞÇİLERİ İÇİN DURUM NEDİR?
Kamu işçileri hangi şartlara bağlı olarak, ne kadar doğum yardımı alabilirler? Doğum yardımı miktarı ne kadardır? Hangi durumda kamu işçisinin doğum yardımı kesilir?
Doğum yardımında, kamu işçileri için özel hükümler söz konusudur. Kamu işçileri için, kapsamında bulundukları bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre işçinin kendisi veya eşinin doğum yapması nedeniyle bir ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, kararlaştırılan tutarın doğum yardımı ödeme tutarından daha az olması halinde sadece aradaki fark ödenir. Kararlaştırılan tutarın doğum yardımı ödemesinden daha fazla olması halinde bu durumdaki kamu işçisi doğum yardımı alamaz.
Bu durumun tespiti amacıyla doğum yardımı için başvuran kamu işçisi, başvuru dilekçesinde kendisinin veya eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında işçi statüsünde istihdam edilip edilmediğini belirtir. Kendisinin veya eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilmesi durumunda ise kendisinin veya eşinin doğum yapması nedeniyle bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi uyarınca aldığı veya alacağı ödeme tutarına ilişkin bilgileri beyan eder. Bu bilgiler, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrulanarak işlem tesis edilir.
Özetle kamu işçisinin doğum yardımı alabilmesi, bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle doğum yardımı alıp almadığına bağlıdır. Eğer doğum yardımı alıyorsa ve aldığı tutar, kanunla belirlenen doğum yardımından düşükse aradaki farkı alır. Yüksekse doğum yardımı alamaz. Kamu işçileri doğum yardımı için çalıştıkları kuruma başvurur. 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kadroya geçen taşeron işçiler de aynı şartlara tabidir.
