Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) son dönemde sıkça gündeme gelmektedir. Emeklilik için gerekli olan prim gün sayısını ve sigortalılık süresini doldurduğu halde yaşı gelmediği için emekli olamayan çok sayıda kişi bulunmaktadır.
Bu kişilerin temel talebi, yaş şartının esnetilerek emekli olabilmelerinin sağlanmasıdır.
Türkiye’de yaklaşık 4 milyon EYT’li söz konusu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, EYT sorununu çözecek bir düzenleme üzerinde çalışıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin EYT çalışma sistemi ile ilgili yaptığı açıklamada “Bir sayı ve içerik veremem ama çok sayıda formül var. Alternatifler var. Bu alternatifler üzerinden çalışmalarımızı yapacağız. İşin bir mali boyutu var. Çalışmamız bir noktaya geldiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığı da çalışmamıza katılacak. Onların da bu formüller üzerinde hesaplamalar yapmasını bekleyeceğiz. O formüllerin her birinin ayrı maliyet hesabı yapıldığında Cumhurbaşkanımıza sunacağız. Kararı Cumhurbaşkanımız verecek.” demişti.
Diğer yandan emeklilikte yaşa takılanlar, çeşitli nedenlerle çalışma hayatından kopabilmektedir. Bu durumda, söz konusu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanabilmeleri de önemli bir sorun olarak öne çıkmaktadır.
Peki emeklilik için yaşı bekleyenler sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabilir?
Emeklilikte yaşa takılanların hali hazırda sağlık hizmetlerinden yararlanabilmeleri için en kestirme yol, mümkünse bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında eşi veya çocuğu üzerinden sağlık yardımı alabilmesidir.
Örneğin eşi çalışan EYT’li, eşi üzerinden sağlık hizmetinden yararlanabilir. Ya da çocuğu sigortalı çalışıyorsa, bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında çocuğunun sigortasından faydalanabilmesi mümkündür.
Böyle bir durum söz konusu değilse, bu kez gündeme Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulaması gelecektir. Bilindiği gibi kişinin işten ayrılmasının ardından zorunlu olarak GSS kapsamına alınması söz konusudur. Ancak burada önemli bir detay vardır.
EYT kapsamında olup GSS kapsamına giren kişiler, nüfusa kayıtlı oldukları il veya ilçedeki valilik ya da kaymakamlığa giderek gelir testi yaptırmalıdır. Zira gelir testi sonucunda, aile içerisinde kişi başına düşen aylık gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden az çıkması halinde GSS primi ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanmaları mümkün olacaktır.
Gelir testi sonucu, geliri asgari ücretin üçte birinden fazla çıkan kişiler ise GSS primi ödeyerek sağlık hizmetlerinden yararlanabilecektir.
