Taşeron işçiler, 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile sürekli işçi kadrosunun yanı sıra geçici işçi kadrolarına da geçirilecekler. Kimlerin geçici işçi olabileceği, KHK ile uygulama usul ve esaslarının belirlendiği Tebliğ’de ayrıntılı olarak düzenlendi. Taşeronda geçici işçi olarak çalışanlar, şartları taşımaları kaydıyla kamuda geçici işçi olabilecekler.
GEÇİCİ KAMU İŞÇİSİ OLMANIN ŞARTLARI NELERDİR?
KHK ve Tebliğ’e göre, “yıl boyunca devam etme şartı” hariç personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı şartlarını taşıyan işçilerin, geçici işçi kadrolarına alınması öngörülüyor. Bu kapsamda geçici işçi olabilmek için 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla devam eden personele dayalı hizmet alımlarında aynı tarih itibariyle çalışıyor olmak gerekmektedir. 2017 yılı içerisinde çalışıp, sözleşmesi 4 Aralık 2017 tarihinden önce sona ermiş olanlar açısındansa, sözleşmenin süresinin sona erdiği tarihte çalışmış olanlar geçici işçi olma hakkından yararlanabilecektir. Özetle tam yıl sürmeyen personele dayalı hizmet alım ihalelerinde çalışan işçiler, diğer koşulları ve yukarıdaki iki şartı taşımaları kaydıyla, geçici işçi pozisyonlarında istihdam edilebilecektir. Geçici işçi olanlar, en son hizmet alım sözleşmelerinde öngörülen dönem ve çalışma süresiyle sınırlı olmak üzere istihdam edileceklerdir.
GEÇİCİ KAMU İŞÇİLERİNİN İLAVE TEDİYE HAKKI
Kamuda sürekli işçi kadrosuna geçecek taşeron işçilerin en büyük kazanımı, ilave tediye hakkı olacaktır. Peki sürekli kamu işçilerinin yararlanacağı ilave tediye hakkından geçici kamu işçileri yararlanabilir mi? Geçici kamu işçileri ilave tediyeden yararlanabilecekse bunun miktarı ne olacaktır?
6772 Sayılı Kanun’un birinci maddesinde ilave tediyenin hangi kurumları kapsayacağı sayıldıktan sonra, “…İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.” denilmektedir.
4857 Sayılı İş Kanunu’nun birinci maddesinde de ‘bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin…’ ifadesiyle kimlerin işçi olarak kabul edileceği belirlenmiştir. Buna göre aynı kanunun 4. Maddesi’nde sayılan istisnalar hariç, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan kişilerin tamamına işçi denir.
Yargıtay’ın içtihat haline gelmiş kararlarına göre de ‘bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi’ denir.
6772 Sayılı Kanun’da işçi vasfına sahip olan kişilerin ücret sistemlerine bakılmadan ilave tediye alabileceği belirtildiği için, aynı kanun kapsamında sayılan kamu kurumları, kamu iştirakleri, kamu niteliği olan kurumlar ve belediyeler ile iştiraklerinde çalışan geçici kamu işçilerinin ilave tediye almasının önünde bir engel yoktur.
Ayrıca Sayıştay Genel Kurulu’nun ilave tediyenin ödemesiyle ilgili detayları konu alan 4 Nisan 1985 tarih ve 4492 numaralı kararı, 28 Nisan 1985 tarihli Resim Gazete’de yayınlanmıştır.
İlgili Sayıştay kararıyla, işçi vasfına sahip olup, sürekli ve süreksiz hizmet akdiyle çalışan kişilere bir yıllık hizmetleri karşılığında iki aylık ilâve tediye verilmesi ilkesi benimsenmiştir. Buna göre kapsamdaki kuruluşlarda çalışmak kaydıyla, geçici işçilerin de ilave tediye alması mümkündür. Böylece 696 Sayılı KHK kapsamında kamu kuruluşlarında geçici işçisi pozisyonlarında istihdam edilecek olanlar da ilave tediye hakkından yararlanacaktır.
GEÇİCİ İŞÇİLERİN ALACAĞI TEDİYE MİKTARI NE KADAR OLACAK?
İlâve tediye, hizmet süreleri ile orantılı şekilde hesaplanır. Bir tam yıl (365 gün) çalışan işçiye 52 günlük ücreti tutarında ödemede bulunulur. Geçici işçilerin ilave tediye alacağı ise orantı yoluyla hesaplanır. O yıl içindeki hizmet sürelerine göre, çalıştığı döneme ilişkin ilave tediye hakkından yararlanır. Örneğin 1 Mayıs ile 31 Ekim arasında çalışan geçici kamu işçisi, 184 gün çalışmış olacağından bu sürenin 52 günlük ilave tediye hakkına oranlanmasıyla ile bulunacak miktarda ilave tediye alır.
Kimlerin geçici işçi olabileceği ile ilgili olarak bu yazıya bakabilirsiniz.
