Bugünlerde en çok tartışılan konu başlığı, güvenlik soruşturması olarak ifade edilen arşiv araştırma sonuçları. Bir çok kurumda arşiv araştırma sonuçları gelmeye başladı. Taşeron işçilerden çok sayıda kişinin arşiv araştırma sonuçları nedeniyle red aldığı görülüyor. Red kararlarında kurumların yanlış değerlendirme yapması da söz konusu olabiliyor. Kimi kurumların, hakkında sabıka kaydı olan her işçiyi eleme yoluna gittiği görülüyor. Bazı kurumlar ise cezanın ertelenmiş olması, verilen hapis cezasının para cezasına çevrilmiş olması, hükmün açıklanmasının geriye bırakılmış olması ve memnu hakların iadesi kararı alınmış olması gibi hususları değerlendirmeden karar verebiliyor.
Bu durumda, başvurusu, arşiv araştırma sonuçları nedeniyle reddedilen işçiler ne yapmalı? Öncelikle bu konunun hatalı karar verilmeye açık olduğu unutulmamalı. Kurumların, durumu tartışmalı olan işçilerle ilgili değerlendirme yaparken ilgili mevzuata ulaşmakta güçlük çektiği de görülüyor.
YAZILI VE GEREKÇELİ İTİRAZDA BULUNUN
Bütün bu nedenlerden dolayı, başvurusu arşiv araştırma sonuçları nedeniyle reddedilen işçiler mutlaka itiraz etmelidir. Bu itirazlarını, yazılı ve gerekçeleri olarak yapmalı ve böylece sonraki aşamada yargı yoluna başvurma hakkını elde etmelidir. İşçiler, varsa durumlarına uyan Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) ilgili görüşlerini dilekçe eklerinde sunabilir.
İŞÇİ HUKUKİ DESTEK ALABİLİR
Cezası ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, hükmün açıklanması geriye bırakılmış ya da memnu hakların iadesi kararı aldırmış olan işçiler, başvuruları reddediliyorsa, gerekirse hukuki destek alarak itirazını yapmalıdır. Bu itirazını yaparken ilgili mevzuat hükümlerini ve DPB görüşlerini dayanak olarak sunabilirler. DPB’nin emsal karar niteliğinde çok sayıda görüşü vardı.
İşçinin aldığı ceza, kasten işlenen suç olsa bile 1 yılın altındaysa veya kasten işlenmeyen suçtan dolayı 1 yılın üzerinde mahkûmiyet varsa bile bu durumların kadroya engel teşkil etmediği dikkate alınarak, bu kapsama girenler itiraz bulunmalıdır.
DAVA YOLU DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Başvurusu reddedilen taşeron işçiler, 60 gün içerisinde idare mahkemelerine dava açabilir. 696 Sayılı KHK’nın uygulama esaslarının tespit edildiği Tebliğ’de her ne kadar, “İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir.” denilse de Anayasa’nın amir hükümleri gereği işçinin dava açma hakkının bulunduğunu değerlendiriyoruz. Anayasa’nın 125. maddesinde “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” ifadesi, temel bir hüküm olarak yerini korumaktadır. Tespit Komisyonlarının yaptıkları işlemler de birer idari işlem olduğundan dava açılmasının önünde engel bir durum yoktur. 60 günlük süre, idari yargıda dava açma açısından hak düşürücü süredir. Bu süreyi kaçıran dava hakkını kaybeder. Davayı kazanan işçi, hem kadro hakkına hem de bu süre zarfında mahrum kaldığı tüm özlük ve maddi haklarına yasal faiziyle birlikte ulaşacaktır.
