Kadın işçilere doğuma bağlı olarak çeşitli haklar tanındığı gibi hamilelik dönemine ilişkin de özel hükümler söz konusudur.
Hem 4857 sayılı İş Kanunu’nda hem de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda hamile işçilere ilişkin hükümler yer almaktadır.
İş Kanunu’nun 74. Maddesindeki hükümler şu şekildedir: “Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.”
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 30. Maddesi ile de gebe işçilere yönelik yönetmelik çıkarılması düzenlenmiştir. Gebe ve Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik, hamile işçilere yönelik çeşitli hükümler içermektedir.
Buna göre; işçi, gebelik ve emzirmeye başlama halinde işverenini bilgilendirir.
İşveren, hamile işçinin sağlık ve güvenliği için tehlikeli sayılan kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenler ile çalışma süreçlerinin hamile işçi üzerindeki etkilerini değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre önlemler alır.
HAMİLE İŞÇİNİN HAFİF İŞ VE ÜCRETSİZ İZİN HAKKI
Sağlık raporu ile gerekli görüldüğü takdirde hamile çalışan, sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu durumda işçinin ücretinde bir kesinti yapılmaz.
Başka bir işe aktarılması mümkün değilse, çalışanın sağlık ve güvenliğinin korunması için gerekli süre içinde, isteği halinde ücretsiz izinli sayılması sağlanır. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
HAMİLE İŞÇİ GECE ÇALIŞMASI YAPAR MI?
Kadın işçiler, hamile olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamazlar.
Aynı şekilde hamile işçi günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.
HAMİLE İŞÇİNİN MUAYENE İZNİ VAR MI?
Hamile çalışanlara, gebelikleri süresince, periyodik sağlık kontrolleri için ücretli izin verilmesi gerekir. 2004 yılındaki yönetmelikte, hamileliğin ilk 3 ayından sonraki dönemde en az ayda 1 defa tıbbi muayeneye gitmeleri için izin verilmesi düzenlenmişti. Ancak bu yönetmelik, Gebe ve Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmelikte de hamile işçilerin periyodik sağlık muayenelerinin hangi sürelerde olacağına ilişkin hüküm bulunmamaktadır.
Dolayısıyla hamile işçilere, gebelikleri süresince, doktorların öngördüğü periyotlarda sağlık kontrolleri için ücretli izin verilmesi gerekir.
