İş sağlığı ve güvenliği, Türkiye’nin öncelikli sorularından biridir. Zira iş kazaları hala yüksek seyretmekte ve hemen her gün can kayıpları ya da yaralanmalar meydana gelmektedir.
İş kazalarının önlenebilmesinde, alınacak tedbirler büyük önem arz ediyor. Vaktinde alınacak küçük önlemler, büyük kazaların önüne geçebilmektedir .
İş kazalarına karşı işverenlerin almaları gereken tedbirler olduğu gibi işçilerin de uyması gereken yükümlülükler vardır. İşçilerin yükümlülükleri, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile tespit edilmiştir. Söz konusu Kanun’un “Çalışanların yükümlülükleri” başlıklı 19. Maddesinde şu hükümler yer almaktadır;
(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Sonuç itibariyle; Türkiye’nin başa çıkmak zorunda olduğu iş kazalarına karşı en caydırıcı yaptırım, alınması gereken tedbirleri titizlikle uygulamaktır. İş kazalarının önlenebilmesi, iş sağlığı ve güvenliği kültürünün yerleşmesiyle mümkündür. İşçilere de bu bağlamda sorumluluk düşmektedir.
