Çalışma hayatı, milyonlarca işçinin yer aldığı ve her gün binlerce sorunla karşılaşılan devasa bir ilişkiler bütünüdür. Ortaya çıkan somut sorunlar karşısında kimi zaman mevzuat hükümleri yetersiz kalmakta, yargı tarafından verilen kararlara göre hareket edilme zarureti ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede özellikle Yargıtay’ın verdiği içtihat niteliğindeki kararlar, benzer sorunlar için emsal teşkil etmektedir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, iş yeri dışında uyuşturucu madde kullandığı sabit olan işçinin işten çıkarılmasıyla ilgili olarak emsal nitelikte bir karar verdi.
22. Hukuk Dairesi’nin 2018/14275 Esas ve 2018/22132 sayılı Kararına konu olan olay şöyle gelişti:
İşveren; işçinin uyuşturucu madde kullanma-bulundurma-ticareti yapma suçlamasıyla gözaltına alındığını ve tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldığını, savunmasının istenildiğini, işçinin yazılı savunmasında neden gözaltına alındığına dair herhangi bir açıklama yapmadığını, bunun üzerine işçinin sözleşmesinin tazminatlı olarak feshedildiğini ileri sürdü. İşçi ise haksız şekilde işten çıkarıldığını belirterek işe iade davası açtı.
Yerel mahkeme işçiyi haklı bularak işe iade kararı verdi. Yerel mahkemenin kararı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da onandı. İşverenin temyiz başvurusu üzerine konu Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Daire, 15.10.2018 tarihli güncel kararında; 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinin işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan sebeplerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi tanıdığına dikkat çekti.
Yargıtay’ın kararında şöyle denildi;
“Somut olayda, vinç operatörü olarak çalışan davacının … sözleşmesi, 12.02.2016 tarihi itibariyle davacı işçinin hakkında yürütülen soruşturma nedeniyle şirketin itibarının zedelendiği ve şirketin zor duruma düştüğü belirtilerek geçerli sebeple işveren tarafından savunması alınarak feshedilmiştir. Davacının yaptığı işin niteliği, uyuşturucu madde kullanımının da yasada suç olarak düzenlenmiş olması, davacı işçinin kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak ve kullanmak ve esrar elde etmek amacı ile hint keneviri ekimi ve yetiştirmek suçlarından cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği dikkate alındığında, sözkonusu eylem her ne kadar iş yerine bu şekilde gelinmediği ya da iş yerinde kullanılmadığı zaman haklı nedenle fesih sebebi teşkil etmese de vinç operatörü olan davacı işçinin uyuşturucu madde kullanmasının davalı işveren açısından güven ilişkisini zedeleyici bir durum olduğu, bu durumda davacı ile birlikte çalışmaya devam etmesinin işverenden beklenemeyeceği anlaşıldığından, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-… Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 2017/746 esas, 2017/677 karar sayılı ve …… 1. … Mahkemesinin 2016/95 esas 2016/919 karar sayılı kararlarının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 35,90 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 29,20 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalı tarafından yapılan 453,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.180,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.10.2018 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.”
Sonuç olarak Yargıtay; yerel mahkemenin ve Bölge Adliye Mahkemesi’nin işçi lehine verdiği kararı bozdu. İş yeri dışında da olsa; uyuşturucu kullanmanın kanunda suç olması, işverenin itibarına zarar vereceği ve işçinin yaptığı işin niteliğiyle bağdaşmayacağı unsurlarını gözeterek işvereni haklı buldu. İşçinin işten çıkarılmasını geçerli fesih kapsamında değerlendirdi.
