İş hukukunda kadınlara yönelik olarak çeşitli pozitif ayrımcılık hükümleri yer almaktadır. Kadınların doğum yaptığı ve çocuklarını emzirdiği döneme ilişkin de özel düzenlemeler yapılmıştır. Bu nedenle kadın işçilerle erkek işçilerin gece vardiyasında çalışma esasları önemli farklılıklar içermektedir. Kadın çalışanların sahip olduğu haklar, Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelikle düzenlenmiştir. Kamu işçileri dahil, 5510 Sayılı Kanunun 4-a bendine tabi olarak çalışan bütün işçiler bu kapsamdadır.
Genel hüküm olarak, kadın çalışanlar gece postalarında 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz. Ancak turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde ve bu kapsamdaki alt işveren tarafından yürütülen işlerde, kadın çalışanın yazılı onayının alınması şartıyla 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.
SERVİS HAKKI
İşverenler, belediye sınırları dışındaki her türlü işyeri ile belediye sınırları içinde olmakla beraber, nöbet değişim saatlerinde toplu taşıma araçları ile gidip gelme zorluğu bulunan işyerlerinde, gece nöbetindeki kadın işçileri, uygun araçlarla işyerine götürüp getirmekle yükümlüdür.
Kadın çalışanların gece postalarında çalıştırılabilmeleri için, işe başlamadan önce bu mesaide çalıştırılmalarında sakınca olmadığına ilişkin sağlık raporu işyerinde görevli işyeri hekiminden alınır.
Kadın çalışanın kocası da işin postalar halinde yürütüldüğü aynı veya ayrı bir işyerinde çalışıyor ise kadın çalışanın isteği üzerine, gece çalıştırılması, kocasının çalıştığı gece postasına rastlamayacak şekilde düzenlenir. Aynı işyerinde çalışan eşlerin aynı gece postasında çalışma istekleri, işverence, imkan dahilinde karşılanır.
EMZİREN KADIN 1 YIL GECE ÇALIŞTIRILAMAZ
Kadın çalışanlar, gebe olduklarının doktor raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar, emziren kadın çalışanlar ise doğum tarihinden başlamak üzere kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 1 yıl süre ile gece postalarında çalıştırılamazlar.
Ancak emziren kadın çalışanlarda bu süre, anne veya çocuğun sağlığı açısından gerekli olduğunun işyerinde görevli işyeri hekiminden alınan raporla belgelenmesi halinde 6 ay daha uzatılır.
Bu çalışanların anılan sürelerdeki çalışmaları, gündüz postalarına rastlayacak şekilde düzenlenir.
Gece postalarında kadın çalışan çalıştırmak isteyen işverenler, gece çalıştırılacak kadın çalışanların isim listelerini, iş müfettişlerince yapılan denetimlerde göstermek üzere işyerinde saklar.
