Seçim öncesinde konuşulmaya başlanan bedelli askerlik, gündemdeki yerini koruyor. Yapılan açıklamalardan bedelli askerliğin kısa sürede yasalaşacağı görülüyor. Çok sayıda okurumuz da, birikmiş kıdem tazminatlarını alarak bu parayı bedelli askerliğe yatırmalarının ve böylece askerlik görevini ifa etmelerinin mümkün olup olmadığını sormaktadır.
Kıdem tazminatını düzenleyen 1475 Sayılı İş Kanunu’nda, “Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla” işten ayrılanların kıdem tazminatlarını alabileceği hükme bağlanmıştır. Konuya bedelli askerlik açısından bakacak olursak, kıdem tazminatını talep eden işçinin kanunun kapsamına girebilmesi için muvazzaf askerlik hizmeti yapması gerekir. Yani askerlik görevine, bir yada birkaç gün de olsa fiilen gitmesi gerekir.
Bu nedenle bedelli askerlik durumunda kıdem tazminatı alınıp alınamayacağı, bedelli askerlik düzenlemesinin ne şekilde yapılacağına bağlıdır. Yapılan açıklamaya göre bedelli askerlik 21 gün olarak yapılacaktır.
Ancak bedelli düzenlemesi, önceki örneklerde olduğu gibi hiç askeri gidilmeden, bedelli ücretinin bankaya yatırılarak terhis belgesinin alınması şeklinde olsaydı bu durumda işçiye askerlik gerekçesiyle kıdem tazminatı ödenmemesi gerekirdi. Çünkü ortada, kanunda öngörülen ‘muvazzaf askerlik’ söz konusu olmayacaktı.
Sonuç itibariyle, bedelli düzenlemesi işçiler için büyük bir fırsat doğuracaktır. Birikmiş kıdem tazminatını bedelliye yatıran işçi, askerlik görevini bu şekilde ifa ederek işine devam edebilecektir. Bu fırsat özellikle evli ve çocuk sahibi olup, ailesini askerlik nedeniyle yalnız bırakmak istemeyenler için önemli olacaktır.
Öte yandan işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için, çalışma süresinin en az 1 yıl olması gerekir. Bir yıldan daha kısa süreli çalışanlara kıdem tazminatı ödenmez.
Kıdem tazminatı, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında ödenir. 1 yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil edilir. Kıdem tazminatı hesaplamasında, işçinin maaşının yanı sıra kendisine düzenli olarak ödenen yol parası ve yemek parası gibi ödemeler de dikkate alınarak yapılır. Öte yandan işçiye ödenecek kıdem tazminatı tutarı, kanuna göre belirlenen kıdem tazminatı tavanını geçemez. Bu tutar, 2018 için 5.434 TL’dir.
