İşçiler açısından kafa karışıklığına sebep olan konulardan birisi de memurluğa hak kazanıp istifa ettiklerinde kıdem tazminatı alıp alamayacaklarıdır. Memurlara verilen özlük haklarının, iş güvencesinin, ücret mali ve sosyal hakların daha cazip gelmesi gibi sebeplerle bir çok işçi memuriyete hak kazanmak istemektedir. Nitekim memur olmak isteyen işçi, açılan memuriyet sınavlarına girerek gerekli prosedürlerin tamamlanması durumunda memur olabilir.
İşte tüm bu sebeplerle memur olmak için istifa eden işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazamayacağı konusunda bakmamız gereken ilk kaynak kıdem tazminatının düzenlendiği 1475 sayılı kanundur.
Bilindiği üzere kıdem tazminatı mülga 1475 sayılı İş Kanunun yürürlüğü halen devam eden 14. maddesinde düzenlenmiştir. Düzenlemeye göre,
İşçinin aynı işverene bağlı çalışma süresi en az 1 yıl olması koşulu ile,
- İş sözleşmesi işveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık nedenleri dışındaki nedenlerle feshedilirse,
- İş sözleşmesi işçi tarafından sağlık, iyi niyet, ve ahlak kurallarına aykırılık gibi nedenlerle feshedilirse,
- İş yerinde işin durması gibi sebeplerle feshedilirse,
- İşçinin askerlik nedeniyle işten ayrılması sebebiyle feshedilirse,
- İşçinin 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını doldurmuş olması koşulu ile emeklilik hakkını elde etmesi durumunda sözleşme feshedilirse,
- Kadın işçinin evlenmesi sebebiyle iş sözleşmesi feshedilirse,
- İşçinin ölümü halinde iş sözleşmesi feshedilirse,
işçiye çalışma süresinin gerektirdiği ölçüde kıdem tazminatı ödenmektedir. Görüldüğü üzere kıdem tazminatında işçinin işten ayrılış şekli en önemli parametredir.
İş kanununa göre istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Daha doğru bir ifade ile yukarıda da bahsettiğimiz gibi yalnızca;
- İşçinin askerlik görevi sebebiyle istifa etmesi
- Kadın işçinin, evlendikten itibaren 1 yıl içinde istifa etmesi
- İlk sigorta giriş tarihi 08/09/1999 tarihinden önce olan ve sigorta prim gün sayısı toplamı 3600 gün olan işçinin istifa etmesi gibi durumlarda işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
Yani işçinin memuriyete geçiş sebebi ile istifa etmesi ona kıdem tazminatı hakkı kazandırmaz. Çünkü memur olmak için istifa etmek, daha iyi bir iş bulmak için istifa etmek işçinin kendi iradesi ile işten ayrılması anlamına gelmektedir.
Ancak memur olan işçinin, kamu işçisi olarak çalıştığı dönemdeki kıdem hakkı bütünüyle kaybolmamaktadır. Bu kişiler, hizmet birleştirmesi yolu ile kamu işçisi olarak çalıştığı dönemi memuriyete saydırabilirler. Böylece emekli olurken, kıdem tazminatları, çalıştıkları toplam süre üzerinden hesaplanır. Yani kamu işçisi, memuriyete geçerken alamadığı kıdem tazminatını, memuriyetten emekli olurken alabilir.
