696 Sayılı KHK ile kadro geçen pek çok okurumuz, fiilen yaptıkları işle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen meslek kodunun uyumlu olmadığını ve meslek kodlarını düzelttirmek istediklerini ifade etmekte ve bu konuda nasıl bir yol izleyeceklerini sormaktadır.
Meslek kodu uygulaması, çalışanların sigorta primlerinin gerçek ücretten daha düşük gösterilmesini önlemeye dönük bir düzenlemedir. Bu amaçla aylık prim ve hizmet belgelerinde meslek kodları ve meslek unvanları yer almakta, sigortalıların alacakları ücretin yaptıkları işlerle uyumlu olması ve sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden ödenmesi sağlanmaktadır.
Meslek kodu uygulaması, 4-a kapsamında çalışan bütün işçileri kapsamaktadır. Bu nedenle 696 Sayılı KHK ile kadroya geçen taşeron işçiler için kadroya geçiş sürecinde meslek kodu bildirimi yapılmıştır.
696 sayılı KHK kadroya alınan işçilerin ‘geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere’ istihdam edilmesini öngörüyor. KHK ile, kadroya geçirilen işçilerin, taşeron olarak çalıştıkları dönemdeki işi yapmaları gerektiği özellikle belirtilerek hüküm altına alındı.
Ancak taşeron işçi olarak çalışan pek çok kişinin fiilen yaptığı işle, meslek kodu uyumlu değildi. Örneğin veri girişi personeli yada büro hizmeti personeli olarak çalışan kişilerin taşeron şirketteki meslek kodu temizlik işçisi olarak görünüyordu. Esasen, bu kişilerin ihale sözleşmesinde belirtilen işi yapmaları, başka bir işte çalıştırılmamaları gerekiyordu. Ancak geçmişte fiilen böyle olmadı. Taşeron olarak çalışan işçiler, meslek kodlarına bakılmadan ihtiyaç duyulan farklı alanlarda istihdam edildiler. Dolayısıyla fiilen yapılan görevle işe alındıklarında SGK’ya bildirilen meslek kodları farklılık gösterdi. Kadroya geçirilirken de yaptıkları işe değil, meslek koduna bakıldı ve o meslek kodundan kadroya alındılar. Meslek kodu düzeltilmeyen işçi, kadroya geçtikten sonra da fiilen yaptığı işi yapmaya devam etti.
Gelinen aşamada bu durumdaki işçiler, meslek kodlarının düzeltilmesini talep etmektedir. Bu durumdaki işçilerin kurumlara yazılı başvurarak meslek kodlarının, fiilen yaptıkları işe uygun olarak bildirilmesini talep etme hak ve imkanı bulunmaktadır. Bu durumda kurumların ceza ödeyerek düzeltme yapma seçeneği veya işçiyi SGK’ya bildirilen meslek kodunda istihdam etme imkanı söz konusudur. Kurumların ceza ödeyerek düzeltme yapmak yerine ikinci yolu tercih edeceğini öngörmekteyiz.
Sonuç itibariyle meslek kodu filen yaptığı işe uygun bildirilmeyen ve kurumuna yaptığı itirazdan sonuç alamayan işçi, Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurarak konuyu gündeme taşıyabilir. Pek çok işçiyi ilgilendiren bu sorunla ilgili olarak, kurumlara ceza ödemeden, bir kereye mahsus bir düzeltme imkanı tanınabilir. Ancak bunun için yasal bir düzenleme gerekmektedir.
