696 sayılı KHK kapsamında taşerondan kadroya geçen işçiler çocuklarının yaş ve eğitim durumlarına göre Eylül ayı hak edişlerine yansıyacak şekilde öğrenim yardımı aldılar. Bu konunun düzenlendiği 12 Nisan tarihli Yüksek Hakem Kurulu kararlarına bakmamız gerekirse;
İşveren, işçinin öğrenimdeki her çocuğu için belge ibraz etmek şartı ile yılda bir kez Eylül ayında ödenmek üzere;
İlkokul için 100,00(yüz)TL,
Ortaokullar için 110,00(yüzon)TL,
Lise ve dengi okullar için 120,00(yüzyirmi)TL,
Yüksek okullar ve üniversite için (okulun normal eğitim süresi artı bir yıl süreyle sınırlı olmak üzere) 140,00(yüzkırk)TL tutarında öğrenim yardımı yapar.
Görüldüğü üzere işçilere verilecek öğrenim yardımı belge ibraz edilmesi şartına bağlandı. Kimi kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçiler okulların maaş döneminden sonra açılması, vb sebeplerden bu belgeyi edinemedi. Yani bazı işçiler çocuklarına ilişkin öğrenim belgesini idareye ibraz edemedikleri için öğrenim yardımını alamadı.
Bu duruma yönelik akla iki soru gelmektedir. Bunlardan ilki öğrenim yardımı almak için bir zaman aşımı süresi olup olmadığı, ya da geçmişe yönelik öğrenim yardımı ödenip ödenemeyeceği.
Zaman aşımı açısından bakacağımız ilk kaynak İş Kanunudur. Bilindiği üzere işçilere ücret eklentisi niteliğinde verilen bu yardımlar bordroda gösterilir, ilgili vergi ve SGK kesintileri için bildirilme yükümlülüğü kapsamındadır. Tüm bunların dışında giydirilmiş ücret kavramına sosyal yardımlar da dahil edildiğinden, zaman aşımı açısından ücret gibi değerlendirilebilir.
Bu konu ile ilgili İş Kanunumuzun 32 nci maddesine bakacak olursak;
Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.
Ayrıca içtihat haline gelmiş Yargıtay kararlarında işçi ücretlerine ilişkin davalar 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Fazla çalışma, ikramiye, çocuk, aile, eğitim, yol vc yakacak yardımı alacakları bu tür alacaklardandır.
Yani zaman aşımı açısından 5 yıl içerisinde işçinin hak ettiği öğrenim yardımı verilebilir. Bunda bir sakınca yoktur.
Öğrenim yardımının geriye dönük olarak verilip verilmeyeceği konusunda ise emsal bir Kamu Denetçiliği Kurumu kararı aydınlatıcı olacaktır. KDK’nın tavsiye niteliğinde kararına göre memurlara verilecek aile yardımı ödeneğinin geriye dönük ödeneceğine dair görüş vermiştir. Bu karar işçiler için de emsal olarak değerlendirilebilir. Karara bakacak olursak;
Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; çocuğu için talep ettiği aile yardımı ödeneğinin “doğum” olayının gerçekleşmesine bağlanarak doğum olayının gerçekleştiği tarihi takip eden aybaşından itibaren de bu ödemelere hak kazanılacağı ve 206 ncı maddedeki istisnalar haricinde ödenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmış olup başvurana geriye dönük aile yardımı ödeneği verilmemesi işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana, aile yardımı bildiriminin geç verildiğinden hareketle geriye dönük çocuk yardımı ödeneğini vermeyen Seyhan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirilerek, Seyhan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
Sonuç itibarıyla öğrenim yardımı kapsamında bulunan çocuğunun öğrenimine ilişkin belgeyi zamanında ibraz edemediği için Eylül ayında öğrenim yardımı alamayan işçi, bu öğrenim belgesini ibraz ettiğinde kurumundan öğrenim yardımı almalıdır. Gerek ücret alacaklarında zaman aşımı kapsamında gerekse KDK emsal kararı kapsamında değerlendirdiğimizde, çocuğunun öğrenim belgesini sonradan ibraz eden işçiye de öğrenim yardımı verilebilir. Bunda bir sakınca bulunmamaktadır.
