Bireysel Emeklilik Sistemi sosyal güvenlik sistemlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. BES işçi maaşlarından otomatik kesinti yapılarak uygulanır ve işçiye uzun vadeli yatırım yapma imkanı tanır. Bu yatırım ile işçi emekli olduktan sonra da refah seviyesini koruyabilmektedir. BES ile sigortalılar için uzun vadeli finansal kaynak sağlanmasının yanında iş gücü piyasalarında istihdamın artırılması amaçlanır.
BES, 01.01.2017 tarihi itibarıyla uygulanmak üzere işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre kademeli olarak yürürlüğe girmiştir. Düzenleme ile BES zorunlu hale gelmiştir. Fakat zorunlu olsa da gönüllü katılım esasına dayanır ve sisteme otomatik katılım vasıtası ile giren işçiler, sistemden ayrılmak isterlerse ilk 2 ay içerisinde çıkabilirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus ilk kesintinin zorunlu olacağıdır.
ZORUNLU BES KESİNTİSİ KİMLERİ KAPSAMAKTADIR?
2 Nisan 2018 itibarıyla taşerondan kadroya geçen işçilere maaş ödemesi 15 Nisan itibariyle yapıldı. İdarelerin ilk ay BES kesintilerinin yapılması gerektiğini bilmeleri gerekiyor.
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda yapılan düzenlemeyle 01.01.2018 tarihinden itibaren işçi sayısı 50 ve 100 arasında olan özel ve kamu iş yerlerinde, 45 yaşını doldurmamış tüm işçilerin, zorunlu olarak Bireysel Emeklilik Sistemine dahil edilmeleri gerekmektedir. Fakat isteyen işçiler 2 ay içerisinde sistemden ayrılabilirler.
Yukarıda BES’in kademeli olarak yürürlüğe girdiğinden bahsetmiştik. Daha ayrıntılı şekilde ifade edecek olursak gerçekleşen düzenleme ile;
Çalışan sayısı 1000 ve üzerinde olan işyerlerinde; 01.01.2017 tarihinden itibaren,
Çalışan sayısı 250 ve üzerinde olan işyerlerinde; 01.04.2017 tarihinden itibaren,
Çalışan sayısı 100 ve üzerinde olan işyerlerinde; 01.07.2017 tarihinden itibaren,
Bireysel Emeklilik Sistemi zorunlu olarak ve halen uygulanmaktadır ve uygulanmalıdır. (kadrosuna işçi istihdam edecek idareleri de kapsamaktadır)
Çalışan sayısı 50 ve 100 arasında (100’den az) olan işyerlerinde;
01.01.2018 tarihinden itibaren,
Çalışan sayısı 10 ve 50 arasında olan (50’den az) işyerlerinde;
01.07.2018 tarihinden itibaren,
Bireysel Emeklilik Sistemi zorunlu olarak uygulanacaktır.
C- 2019 Yılında Bireysel Emeklilik Sistemi Kapsamına Girecek Olan İşyerleri :
a) Çalışan sayısı 5 ve 10 arasında (10’dan az) olan işyerlerinde;
01.01.2019 tarihinden itibaren,
Bireysel Emeklilik Sistemi zorunlu olarak uygulanacaktır.
İŞÇİLER ZORUNLU BES’E NASIL DAHİL EDİLİR? DİLEYEN İŞÇİ SİSTEMDEN ÇIKABİLİR Mİ?
Yukarıda bahsettiğimiz üzere BES’e katılım ”otomatik katılım” olarak uygulanacaktır.
Zorunlu otomatik BES, ilk katılım aşamasında zorunludur. Yani işçilerin sistemden cayma hakları bulunmaktadır. İşçilerin caymaları durumunda herhangi sıkıntı yaşaması (maddi kayıp) söz konusu değildir. Sistemden ayrılan işçiye 10 işgünü içinde katkı payı iadesi yapılmaktadır.
İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELERDİR?
İşçilerin BES sistemine katılımı işveren aracılığıyla ile olur. İşverenlerin en az bir emeklilik şirketi ile emeklilik sözleşmesi imzalamaları gerekir. Emeklilik şirketlerinin 31 Mayıs 2016 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine uygun olarak bir emeklilik sözleşmesi hazırlaması ve işçilere imzalatmak üzere kuruma göndermesi ile süreç başlatılır. Bu belgeler işçilere tebliğ edilir. Sonrasında ise işçi ücretlerinden yapılan kesintilerin emeklilik şirketine aktarılması gerekmektedir. Zorunlu BES ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından her bir ihlal için 100,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.
BES KESİNTİ MİKTARI NE KADAR?
İşçilerin BES sistemine katılmaları halinde prime esas kazançlarının %3’ü maaşlarından kesilerek, sisteme aktarılır. Ancak bu alt sınırdır. Yani dileyen işçiler bu oranın artması talebinde bulunabilirler.
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI TARAFINDAN BELİRLENEN SİGORTA ŞİRKETLERİ
- Aegon Emeklillik ve Hayat A.Ş.
- Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş.
- Allianz Yaşam ve Emeklilik A.Ş.
- Anadolu Hayat ve Emeklilik A.Ş.
- Asya Emeklilik ve Hayat Ş.
- Avivasa Emeklilik ve Hayat Ş.
- Axa Hayat ve Emeklilik A.Ş.
- BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş.
- Cigna Finans Emeklilik ve Hayat Ş.
- Fiba Emeklilik ve Hayat A.Ş.
- Garanti Emeklilik ve Hayat Ş.
- Groupama Emeklilik A.Ş.
- Halk Hayat ve Emeklilik A.Ş.
- NN Hayat ve Emeklilik A.Ş.
- Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş
- Metlife Emeklilik ve Hayat A.Ş
- Vakıf Emeklilik Ş.
- Ziraat Hayat ve Emeklilik A.Ş
