Bilindiği üzere 696 sayılı KHK kapsamında taşerondan kadroya geçen işçilerin ücret, mali ve sosyal hakları 12 Nisan 2018 tarihinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ilan edilen Toplu İş Sözleşmesi hükümleri ile belirlendi.
Bahsedilen toplu iş sözleşmesi hükümleri belediye şirketlerine geçişi sağlanan işçiler için 30.06.2020 tarihine kadar, kamu kurum ve kuruluşlarında kadroya geçen işçiler için ise 30.10.2020 tarihine kadar uygulanacak. Ayrıca daha önce de ifade ettiğimiz üzere bu hükümler kadroya geçen tüm işçilere, sendika üyesi olmaları şartı getirilmeden 2020’ye kadar uygulanacak.
Bu süreçte bazı sendikaların yetki tespitinde bulunduklarını görüyoruz. Sendikalar, taşerona kadro kapsamındaki kurumlarda alt işveren döneminden gelen ve yürürlük süresi devam eden toplu iş sözleşmesi var ise, toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki 120 gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunabilir. Ayrıca yapılacak toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez.
Bakanlığın yetki tespit başvurularını başvuru tarihi itibariyle iş yeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısı dikkate alınarak sonuçlandıracağı da hüküm altına alınmıştır.
Yetki Tespitinde Bulunan Sendikanın Kadroya Geçen İşçiye Katkısı Olacak mı?
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından yetki belgesi alan sendikaların taşerondan kadroya geçen işçilere bir katkısı olmayacak. Bu konuda bakmamız gereken ilk yasal dayanak 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedir.
Yetki belgesi alan sendikalar kadroya geçen işçilerin bulunduğu iş yerlerinde toplu sözleşme imzalasalar da 696 KHK’lı işçiler bu hükümlerden faydalanamaz. Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere 696 sayılı KHK’nın 127 nci maddesi gereği, kadroya geçen işçilerin ücret mali ve sosyal hakları 12 Nisan tarihli toplu iş sözleşme hükümlerine göre belirlenecektir. Yine bu işçilerin mali ve sosyal hakları bu hükümler ile belirlenen hakların üzerinde olamaz. İlgili hükmü hatırlayacak olursak;
….Sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut iş yerinin girdiği işkolunda kurulu iş yerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki idarelerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz….
Her ne kadar 2020’ye kadar birçok sendika işçi hakları konusunda mücadele vermek amacıyla örgütlenecek olsalar da ilgili KHK hükümlerine göre kadroya geçen işçilerin bu mücadele sonucunda elde edilen haklardan 2020’ye kadar yararlanma imkanları sınırlandırılmıştır.
Sendikalar KHK ile kurulan şirketlerde yetki tespiti alabilecek mi?
696 sayılı KHK’ya göre; sendikalar 696 sayılı KHK ile kurulan ve dolayısıyla tescil işlemi yeni yapılmış şirketlerde, 12 Nisan tarihli toplu iş sözleşmesi yürürlük süresi (30.06.2020) bitmeden yetki tespitinde bulunamayacaklardır.
Konu ile ilgili yasal dayanak, 696 sayılı KHK’nın 127 nci maddesidir;
….ancak geçişi yapılan işçiler için yeni tescil edilen iş yerlerinde, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetki başvurusunda bulunulabilir….
Sonuç itibarıyla tüm yazılarımızda defaatle belirttiğimiz üzere kısaca özet geçersek;
- Sendikalar KHK ile kurulan belediye şirketleri haricindeki kurumlarda yetki tespitinde bulunabilecek.
- İşçilerin yetki belgesi alan sendikalara üye olmaları, 12 Nisan tarihli toplu iş sözleşmesinin verdiği haklardan ayrı bir hak kazandırmayacak.
