İçerik
- Taşeron İşçilerin Toplu Sözleşme Hakları Nelerdir?
- Toplu Sözleşme Ücretlerini Devlet Üstlendi!
- Devlet Toplu Sözleşme Görüşmelerine Katılmıyor!
- Toplu Sözleşmede Son Karar Yüksek Hakem Kurulu’nun
- Taşeron İşçi Toplu İş Sözleşmelerinde Hangi Haklar Veriliyor?
- Ücret Zamları 2017 ve 2018
- Fazla Mesai Ücreti
- Bayram,Tatil Mesaisi Ücreti
- Gece Çalışan Taşeron İşçiye %10 Gece Çalışma Zammı
- Yılda 2 Kez İkramiye Ödemesi
- Şoför, Operatör Olan Taşerona Direksiyon Zammı
- Özel Güvenlik Taşeron İşçisine Silah Tazminatı
- Bulaşıcı Hastalık Primi
- Taşeron İşçilere Verilecek Sosyal Yardımlar
- Taşeron İşçilere Verilecek Ücretli ve Ücretsiz İzinler
Taşeron İşçilerin Toplu Sözleşme Hakları Nelerdir?
Taşeron işçiler görev yaptığı kurumda, bağlı bulundukları iş kollarında faaliyet gösteren sendikalara üye olabiliyorlar. Kamuya ait işyerinde yeterli üye sayısına ulaşan işçi sendikaları, toplu iş sözleşmesi yapmak üzere gerekli çalışmaları yürütüyorlar.
Toplu Sözleşme Ücretlerini Devlet Üstlendi!
Mevcut yasalarımıza göre altişveren çalıştırılan bir kamuya ait işyerinde imzalanan toplu iş sözleşmesinden alt işveren yani taşeron firma sorumludur.
Ancak 11.09.2014 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile kamuda alt işveren (taşeron firma) altında çalışan taşeron işçilerin, toplu iş sözleşmesine hak kazanmaları neticesinde, belli şartlar doğrultusunda ilgili kamu kurumu toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan farkları kendi bütçesinden ödemektedir.
Ancak şunu ifade etmek gerekir ki toplu iş sözleşmesi “ihale sözleşmesi” süresi kadar geçerli. Yani ihale bittikten sonra yeni ihale süresi için aynı toplu sözleşme süreçlerinin tekrarlanması gerekiyor.
Devlet Toplu Sözleşme Görüşmelerine Katılmıyor!
Normalde toplu sözleşme masasında işçi sendikasının karşısına Alt işveren (taşeron firma) yerine onun yetkili kıldığı kamu işveren sendikasının (devletin sendikası) oturması gerekiyor. Ancak bugüne kadar kamu işveren sendikaları toplu sözleşme masasına oturmadı. Bu nedenle toplu sözleşme görüşmelerinin tamamı uyuşmazlık ile sonuçlandı. Bu durumda 6356 sayılı Kanun gereğince en son kararı Yüksek Hakem Kurulu veriyor.
Toplu Sözleşmede Son Karar Yüksek Hakem Kurulu’nun
Kamu işveren sendikalarının toplu görüşmelere katılmaması sebebiyle, işçi sendikası 6356 sayılı Kanun uyarınca konuyu Yüksek Hakem Kuruluna götürüyor. Bundan sonra son sözü Yüksek Hakem Kurulu söylüyor.
Yüksek Hakem Kurulu toplu sözleşmelerde ortaya çıkan uyuşmazlık ve anlaşmazlıklarda son karar merci ve Yüksek Hakem Kurulu kararları mahkemeye götürülemiyor.
Bu sebeple taşeron işçilerin bugüne kadar ki toplu iş sözleşmesi kararlarının neredeyse tamamı Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlandı.
Taşeron İşçi Toplu İş Sözleşmelerinde Hangi Haklar Veriliyor?
Toplu iş sözleşmesi ücret zammı, sosyal yardımlar, ücretli ve ücretsiz izin hakları ile diğer sendikal hakları veriyor. Sendikalı taşeron işçiler bu hakların tamamında faydalanabiliyorlar.
Ücret Zamları 2017 ve 2018
Toplu iş sözleşmesinden faydalanan taşeron işçilere, aldıkları günlük yevmiye üzerinden 2017 ve 2018 yılının ilk 6 ayında %4 ve ikinci 6 ayında bunun üzerine bir %4 daha zam veriliyor.
Örneğin 1.777,50 asgari ücret alan taşeron işçiye;
2017 yılı ilk yarısında (Ocak-Haziran) brüt 71,10 TL zam
2017 yılının ikinci yarısında (Temmuz-Aralık) brüt 144,90 TL zam verilecektir.
2018 yılı asgari ücreti üzerinden de yine yılın ilk yarısında %4 ve ikinci yarısında %4+%4 zam verilmesi öngörülmektedir.
Fazla Mesai Ücreti
Haftalık 45 saatten fazla çalışan taşeron işçilere İş Kanunu gereği saatlik ücretinin %50 fazlası ödenmektedir. Toplu iş sözleşmesine göre taşeron işçiye saatlik zamlı ücreti üzerinden %60 fazla ödeme yapılacaktır.
Bayram,Tatil Mesaisi Ücreti
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan taşeron işçiye İş Kanunu gereği 1 yevmiye tatil günü olduğu için 1 yevmiye de çalıştığı için toplam 2 yevmiye ödeme yapılıyordu. Toplu iş sözleşmesine göre taşeron işçiye günlük zamlı ücreti üzerinden ilave 2 yevmiye yani toplam 3 yevmiye mesai ücreti ödemesi yapılacak.
Gece Çalışan Taşeron İşçiye %10 Gece Çalışma Zammı
Eğer toplu iş sözleşmesinde “Gece Çalışma” ücreti öngörülmüş ise taşeron işçinin yaptığı gece çalışmaları zamlı ödenir. İş Kanununa göre gece çalışması 20.00-06.00 saatleri arasında yapılan çalışmalardır.
Buna göre taşeron işçinin saat 20.00-06.00 arasında fiilen çalıştığı süreler için saat başına ayrıca %10 zam ödenecektir.
Yılda 2 Kez İkramiye Ödemesi
Toplu iş sözleşmelerinde taşeron işçilere yılda 2 kez ikramiye ödemesi öngörülmektedir. İkramiye ödemeleri 5 (beş) günlük zamlı ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Buna göre yılda toplam 10 (on) günlük zamlı ücret üzerinden ikramiye ödemesi gerçekleştirilir.
Şoför, Operatör Olan Taşerona Direksiyon Zammı
Toplu iş sözleşmesinde öngörülmüş ise şoför, operatör gibi unvanlara sahip taşeron işçilere direksiyon zammı ödenmektedir. 2018 yılı toplu iş sözleşmelerinde direksiyon zammı günlük 2 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre ayda 26 gün çalışan şoför operatöre 52 TL tutarında direksiyon tazminatı ödenir.
Özel Güvenlik Taşeron İşçisine Silah Tazminatı
Toplu iş sözleşmesinde öngörülmüş ise görevini silahlı olarak icra eden taşeron işçilere silah tazminatı ödemesi yapılabilmektedir. 2018 yılı toplu iş sözleşmelerinde silah tazminatı günlük 2 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre ayda 26 gün çalışan özel güvenlik görevlisine 52 TL tutarında silah tazminatı ödenir.
Bulaşıcı Hastalık Primi
Hastanelerde, sağlık kurumlarında çalışan taşeron işçilere bulaşıcı hastalık riski taşıyan bölümlerde görev yapmaları halinde bulaşıcı hastalık primi ödenmektedir. 2018 yılı toplu iş sözleşmelerinde bulaşıcı hastalık primi günlük 2 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre ayda 26 gün çalışan sağlık kurumu taşeron işçisine 52 TL tutarında bulaşıcı hastalık primi ödenir.
Taşeron İşçilere Verilecek Sosyal Yardımlar
Toplu iş sözleşmeleri ile birlikte taşeron işçilere çeşitli başlıklar altında sosyal yardım ödemeleri yapılmaktadır. Bu yardımlardan bazıları Çocuk Yardımı, Yakacak Yardımı, Öğrenim Yardımı, Yemek Yardımı, Hastalık Yardımı, Bayram Yardımı, Evlenme Yardımı, Ölüm Yardımı, Doğal Afet Yardımı… olarak sıralanabilir.
Çocuk Yardımı: Her ay çocuk başına 25 TL (üç çocukla sınırlı)
Yakacak Yardımı: Her ay 30 TL olarak ödenir
Öğrenim Yardımı: Her yıl Eylül ayında çocukların okul durumuna göre ödenir. İlkokul:100 TL Ortaokul:110 TL Lise: 120 TL ve Yüksekokul: 140 TL üzerinden ödeme yapılır.
Hastalık Yardımı: İşçilerin hastalık nedeniyle raporlu oldukları günlerde SGK tarafından kesilen rapor paraları (ilk 2 günün ücreti ve kalan günlerin bakiyesi) işçilere geri ödenmektedir. Bu sayede işçilerin rapor nedeniyle maaşlarında kesinti olmamaktadır.
Yemek Yardımı: Eğer işyerinde nakdi/ayni yemek verilmiyorsa, günlük 5 TL ve çalışılan gün üzerinden ödenir.
Bayram Yardımı: Ramazan ve Kurban bayramında olmak üzere yılda 2 kez 75 TL olarak ödenir.
Evlenme Yardımı: Evlenen işçilere 140 TL tutarında evlilik yardımı yapılır.
Ölüm Yardımı: İşçinin ana, baba, eş veya çocuklarının ölümü halinde 300 TL ölüm yardımı yapılır.
Doğal Afet Yardımı: Yangın, sel, deprem gibi doğal afet olması halinde işçiye 1.000 TL‘ye kadar ödeme yapılır.
Taşeron İşçilere Verilecek Ücretli ve Ücretsiz İzinler
Toplu iş sözleşmeleri sadece ücret zammı ve sosyal yardımlardan ibaret olmamakta ayrıca taşeron işçilere ek yıllık izin, ücretli ve ücretsiz izin hakları da sağlamaktadır. Bu izinlere bakacak olursak;
Yıllık Ücretli İzin Hakkı:
İş Kanunu hükümleri uygulanacak olup, hizmet süresi
1 yıldan 5 yıla kadar olanlara 16 gün
5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün
15 yıl ve daha fazla olanlara 28 gün yıllık ücretli izin verilecektir.
Ücretli Sosyal İzin Hakları:
Eşinin doğum yapması halinde 5 gün
Evlenmesi halinde 5 gün
Eş ve çocuğun ölümü halinde 6 gün
Ana, baba veya kardeşinin ölümünde 5 gün
Kayınpeder ve kayınvalidesinin ölümünde 2 gün
Tabii afetten zarar görmesi halinde 10 gün ücretli sosyal izin verilmektedir.
Ücretsiz Mazeret İzni Hakkı:
Taşeron işçinin geçerli bir mazereti olması halinde yılda 45 (kırkbeş) güne kadar ücretsiz mazeret izni kullanabilmektedir.
