Türk İş, Ekim ayı açlık ve yoksulluk raporunu açıkladı.
Türk İş’in araştırmasına göre; 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 7.425,23 TL’ye yükseldi.
Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 24.186,42 TL oldu.
Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 9.706,52 TL’ye yükseldi.
Türk İş’in araştırmasına göre yükselen gıda, kira ve enerji faturaları karşısında gelirleri yeterince artmayan milyonlarca hane için bu kış daha çetin geçecek.
Yılın başından bu yana hane elektriğine 3, hane doğalgazına 4 kez zam yapıldı. “Hane Halkı Fiyat Endeksi (HEPI)” verilerine göre; metreküp başına Avrupa başkentleri arasında en ucuz doğalgazı Ankara’nın kullanıyor olmasına rağmen haneye giren paranın büyük kısmını kiraya ve gıdaya ayırmak zorunda kalan milyonlarca vatandaş, faturalarını ödemekte çok zorlanmaktadır.
Türk İş’in verileri temel alındığında mutfak enflasyonundaki değişim Ekim 2022 itibariyle şu şekildedir:
Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 2,48 oranında gerçekleşti.
On aylık değişim oranı % 81,19 oranında oldu. Son on iki ay itibariyle artış oranı ise % 134,77 olarak hesaplandı.
TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Ekim 2022 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:
● Süt, yoğurt, peynir grubunda;
Bu gruptaki tüm ürünlerin fiyatları yükseldi. 1 litre sütün marketlerde ortalama satış fiyatı 18 TL’yi geçmişken, çiğ süt alım fiyatının net 7,5 TL’de tutulması, özellikle hayvanlarının yem ve diğer ihtiyaçlarını karşılayacak çiftçiler açısından büyük bir problem olmaya devam ediyor. Bir ayda ortalama peynir fiyatı %12, ortalama yoğurt fiyatı %15 arttı. Yoğurdun kg fiyatı ilk kez 30 TL’yi geçti.
● Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;
Balık fiyatı değişmedi, hamsi 90 TL’den tezgâhlarda satılmaya başladı. Dana etinin fiyatı artarken kuzu eti fiyatı geriledi. Tavuk eti %9 zamlandı. Yumurta fiyatı bu ay değişmedi. Bakliyatlardan nohut fiyatı %6 arttı. Yeşil mercimek fiyatı gerilerken kırmızı mercimek, kuru fasulye ve yağlı tohumlar zamlandı.
● Ekmek ve tahıllar grubunda;
Aylık seviyede pirinç %8, makarna %9 oranında zamlandı. Un, irmik, bulgur fiyatı da yükseldi. Ekmek fiyatı -şimdilik- aynı kaldı.
● Taze sebze-meyve grubunda;
Meyve-sebzelerde genel olarak fiyat düşüşü gözlemlendi ve diğer pek çok gıda fiyatı yükselirken aylık gıda enflasyonunun %2,48’de kalmasında önemli etki sağladı. Semt pazarlarında maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin fiyatları düşerken pırasa, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları yükseldi. Patates, biber, kırmızılahana fiyatı geriledi. Domates, üretiminde yüksek girdi fiyatları sebebiyle zamlandı. Ayrıca bu sene domates tüketimi, alım gücüne bağlı olarak, azalabilir. Meyvelerden elma ve üzüm fiyatı arttı, mandalina ve nar ortalama 13 TL’den satılmaya başladı. Muz ve armut fiyatı geriledi. Ortalama sebze kg fiyatı 16,10 TL, ortalama meyve kg fiyatı 14,72 TL oldu. Hesaplamada 24’ü sebze ve 8’i meyve olmak üzere toplam 32 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı bu ay 15,71 TL olarak tespit edildi.
● Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;
Ayçiçek yağının fiyatı değişmedi. Zeytinyağı ve margarin fiyatları biraz arttı. Tereyağı bir ayda %11 zamlandı.
● Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;
Bu ay en çok zamlanan ürün %20 ile baharatlar oldu. Çay ve bal %11 zamlandı. Tuz, salça, reçel, yeşil zeytin fiyatları da yükseldi. Siyah zeytin fiyatı geriledi. Pekmez ve ıhlamur fiyatı değişmedi.
