Kefalet Sandığı, kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlarla belediyeler ve il özel idarelerini kapsayan, Fon görevi yapan bir tüzel kişiliktir. Para, menkul kıymet ve ayniyatı alıp veren ve elinde tutan; memur, sözleşmeli personel ve işçilerin zimmet ve ihtilası sebebiyle kurumlarına verecekleri zararları karşılamak amacıyla kurulmuştur. Kefalet Aidatı, Kefalet Sandığı’na tabi personelden kesilmektedir. Bu kişilere “kefilli personel” denilmektedir.
Kefalet Sandığı, kefalete tabi personelden aidat kesmek ve bu aidatı değerlendirerek, görevli kişilerin zimmet ve benzeri sebeplerle doğacak zararlarını kamu kurumlarına ödemek esasına göre çalışır.
Kefalet Sandığı, 2.6.1934 tarihinde kabul edilen ve 6.6.1934 tarihinde yürürlüğe giren 2489 sayılı Kefalet Kanunu ile kurulmuştur. Sandık, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tüzel kişiliği bulunan bir kuruluştur. 19.06.1994 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 543 sayılı KHK ile de Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu haline getirilmiştir. Kefalet Sandığı, Bakanlıkta görevli yöneticiler arasından Hazine ve Maliye Bakanınca seçilen üç kişiden oluşan idare heyeti tarafından yönetilir.
TEK BİR KEFALET SANDIĞI MI VAR?
Kefalet Kanununun 13. Maddesi’nde, Kanunun birinci maddesinde sayılan kuruluşların dışındaki devlet teşekkülleri için de gerekli görüldüğü takdirde Kefalet Sandıkları kurulabileceği belirtilmiştir. Bu nedenle Maliye Bakanlığı dışında 6 tane daha Kefalet Sandığı bulunmaktadır. Bunların en önemlisi, İçişleri Bakanlığı bünyesindeki Kefalet Sandığı’dır.
İçişleri Bakanlığı Kefalet Sandığı, özel idare ve belediyeleri kapsamaktadır. Tüm belediye başkanlıkları ve özel idarelerdeki kefilli personeller, İçişleri Bakanlığı Kefalet Sandığı’na tabidir.
Bunun dışında DMO Kefalet Sandığı, TCDD Kefalet Sandığı, Milli Piyango Kefalet Sandığı, TMO Kefalet Sandığı ve TELEKOM Kefalet Sandığı aktif olarak faaliyettedir.
Kefalet Sandıklarının Görevleri Nelerdir?
Kefalet Sandıklarının görevi, kefalete bağlı memur, işçi (geçici işçi hariç) ve sözleşmeli personelden kesilecek paraların zamanında kesilmesini ve bankalara yatırılmasını sağlamaktır. Sandık, kefalete tabi personelden ‘benzer riske eşit ‘ aidat ilkesi ile topladığı aidatları finansal araçlarla değerlendirmektedir. Kefalete tabi tutulan personelden herhangi birinin kesinleşen zimmetini, alacaklı daireye öder. Zimmetin ilgilisinden tahsili için gerekli takibi yapar.
Kefalet Aidatı Ne Kadardır?
Kefalet aidatı, giriş aidatı ve sonrasındaki aylık aidatlardan oluşur. Giriş aidatı; (1500) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. (207,68 TL.) Giriş aidatı, ilk taksiti kefalete bağlı görevde tam olarak alınan ilk maaş veya ücretten başlamak üzere dört eşit taksitte kesilir. (51,92 TL.)
Aylık aidat; (100) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. (13,85 TL) Aylık aidat, giriş aidatının tamamının kesilmesini izleyen aydan itibaren her ay maaş veya ücretten kesilir.
Kefilli Personele Faiz Ödenir Mi?
Kefalet Sandığı’nın bir başka görevi ise kefalete tabi tutulan personelden zimmet suçu işlemeden bu görevinden ayrılanların birikmiş aidatlarının geri ödemesini gerçekleştirmektir. Bu görevi yaparken vefat eden memur ve işçilerin sandık aidatları ise mirasçılarına geri ödenir. Kefalete tabi tutulan personelden kesilen aidatlar, bu görevleri bittiğinde kendilerine faiziyle birlikte geri ödenir.
Kefalet Sandığı’nın gelirleri ise, kefalet aidatları, faiz gelirleri, saymanlara kesilen cezalar ve sandığa bağlı idarelerin yapacakları bağışlardan oluşmaktadır.
Sonuç olarak, Kefalet Sandığı güçlü bir Fon oluşturarak kamu kurumlarını, görevli memur ve işçilerin zimmet eylemine karşı korumak, zimmetten doğacak zararları, görevli personelden toplanan aidatlarla ödemek amacıyla oluşturulmuştur. 1934 yılında çıkarılan kanunla kurulan Sandık, uzun yıllardır kamunun zimmet esaslı zararını en aza indirmek için çalışmaktadır. Kurumların zimmet nedeniyle oluşan zararı, kesinleşen ve Yargıtay tarafından onaylanan davaların ardından Sandık tarafından ödenmektedir.
Kanunda, kefalete tabi personel olarak memur, sözleşmeli personel ve işçiler sayılmıştır. Geçici işçiler kapsam dışı tutulmuştur. Bu nedenle sürekli işçilerden kefalete tabi olanlar, kefalet aidatı öder. Ödedikleri bu aidatları da kefilli görevleri sona erdiğinde, faiziyle birlikte geri alırlar.
