Son günlerde okurlarımızdan sık sık gelen sorulardan birisi de kamu işçilerinin refakat izninin olup olmadığıdır. Bilindiği üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda kamu işçilerine yönelik hüküm olsa da bu işçiler 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidirler. Bu yüzden ilk bakmamız gereken düzenleme İş Kanunudur.
İş Kanununda refakat iznine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
Dolayısıyla işçiye birinci derece yakınlarından birinin hastalanması durumunda öngörülen ücretli bir refakat izni söz konusu değildir. Fakat; işçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.
5620 SAYILI KANUNDA ÜCRETSİZ REFAKAT İZİN HAKKI BULUNMAKTADIR
Ancak 5620 sayılı Kanunda kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda çalışan işçilere; bakıma muhtaç yakınlarının bulunması halinde, en çok 6 aya kadar ücretsiz refakat izni verilebilmesi düzenlenmiştir. Bu süre, aynı şartların geçerli olması halinde 1 yıla kadar uzatılabilecektir.
Bu düzenlemeye göre sürekli işçi;
- Anne
- Baba,
- Eş,
- Çocuk,
- Kardeşlerinden birini
bakmaya mecbur olması veya refakat etmediği takdirde söz konusu kişinin hayatının tehlikeye girecek olması durumunda, ücretsiz refakat izni talebinde bulunabilir. Bu kişilerden birinin ağır kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması da refakat için hakkını doğuran durumlardır.
Sürekli işçinin, refakat izni kullanabilmesi için bakıma muhtaç yakınının durumunu raporla belgelendirilmesi gerekir.
5620 Sayılı Kanun’un 1. Ek Maddesinin birinci fıkrası şu şöyledir;
EK MADDE 1- (Ek: 13/2/2011-6111/207 md.)
(1) Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda çalışan işçilere; bakmaya mecbur olduğu veya işçi refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, bu hallerin raporla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine en çok altı aya kadar ücretsiz izin verilebilir. Aynı şartlarla bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
Sonuç olarak sürekli işçilerin ücretli bir refakat izni yoktur. Ancak 5620 sayılı Kanun’a göre, bakıma muhtaç yakınları için, bu durumu raporla belgelendirmesi koşuluyla 6 aya kadar ücretsiz refakat izin hakkı bulunmaktadır.
Bu yazı 22/07/2019 tarihinde güncellenmiştir.
