Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesi, kamu kurumlarınca taşeron işçilere ödenen kıdem tazminatlarından sadece ilgili kamu kurumunun sorumlu tutulmasını hatalı bulmuş ve o işyerinde hizmet veren taşeron firmaların da (alt işverenlerin de) sorumlu olduğunu belirtmiştir.
Verilen bu karar 11.09.2014 tarihli 6552 sayılı Torba Yasa ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklikleri ve ilgili Yönetmelik düzenlemelerini yeniden tartışmaya açmıştır.
Yargıtay kararı şu şekilde:
Görüldüğü üzere kararın temel noktası 4857 sayılı İş Kanunun 2’nci maddesine dayanmakta olup;
“(…) Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren
işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”
hükmü gereğince, her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunun 112’nci maddesinde kıdem tazminatına ilişkin ücretlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşunca ödeneceği belirtilmiş olsa da Kanunun 2’nci maddesinde yer alan asıl işveren ve alt işverenin işçiye karşı birlikte sorumlu olduğuna ilişkin hükmün halen geçerli olduğunun altı çizilmiştir.
Oysaki 11.09.2014 tarihinde, 6552 sayılı Torba Yasa ile 4857 sayılı Kanunun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde özetle; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları, kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir” şeklinde bir düzenleme yapılmış ve bu düzenlemeye ilişkin de 08.02.2015 tarihinde
Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik adıyla bir yönetmelik çıkartılmıştır.
YARGITAY KARARI, KAMU KURUMLARININ KIDEM TAZMİNATI ÖDEMESİNE ENGEL TEŞKİL EDER Mİ?
Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesinin verdiği karar, esasen taşeron işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinden tek başına kamu kurumlarının sorumlu tutulamayacağı yönündedir.
Buradan hareketle, 4857 sayılı İş Kanunun 112’nci maddesinde yapılan düzenlemenin yeterli olmadığı ve asıl işveren-alt işveren sorumluluğunu düzenleyen 2’nci maddenin de gözden geçirilmesi gerektiği açıktır.
Söz konusu Yargıtay kararı, kamu kurumlarınca yapılan kıdem tazminatı ödemelerine engel teşkil etmemektedir. Mevcut Kanun ve Yönetmelik düzenlemeleri aynen yürürlükte olup, kıdem tazminatı ödemesine hak kazanan taşeron işçilerin bu haklarının ilgili kurumlarca “ivedilikle” yerine getirilmesi gerekir.
Öte yandan kıdem tazminatının ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ödenmiş olması alt işverenlerin (yüklenicilerin/taşeron firmaların) bu konudaki sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır. Yargıtay kararı da tam olarak bu noktaya işaret etmektedir.
Yasa gereği asıl işveren olan kamu kurum ve kuruluşlarının, yapmış oldukları kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin olarak, ilgili dönemlerde sorumluluğu bulunan alt işverenlere (taşeron firmalara) yönelik rücu davası açma hakları vardır ve kanaatimizce ilgili Yargıtay kararı sonrasında bu hakların kullanımında önemli bir artış olacaktır.
