İçerik
- 1. GİRİŞ
- 2. HANGİ İDARELER YASA KAPSAMINA ALINDI?
- 3. HANGİ İDARELER KAPSAMA ALINMADI?
- 4. PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMI DÖNEMİ KAPANDI!
- 5. HANGİ HİZMET İŞLERİNDE ÇALIŞANLAR KADROYA ALINACAK?
- 6. HANGİ HİZMET İŞLERİ KAPSAMA ALINMADI?
- 7. KADROYA GEÇİŞ İÇİN ARANAN ŞARTLAR NELER?
- 8. BELEDİYELER AÇISINDAN YAPILAN DÜZENLEME
- 9. İDARELERİ BEKLEYEN SÜREÇLER VE İŞLEMLER
Ali Hikmet UĞURLU
Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı
1. GİRİŞ
Yüzbinleri ilgilendiren taşeron düzenlemesi dün (24.12.2017) itibariyle yayınlanan 696 sayılı KHK ile yasalaşmış oldu.
Kamuda yaklaşık 900.000 işçiyi ilgilendiren yasal düzenleme, daha önce ifade edildiği üzere personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında çalışan taşeron işçilerin kamuda “sürekli işçi” kadrosuna alınmasını öngörüyor. Ayrıca belediye ve özel idarelerde çalışan bu işçiler çalıştığı kurumun şirketlerine (iktisadi teşekküllerine) geçecekler.
Kadroya geçiş sürecinin 90 gün içinde tamamlanacak olması, İdareleri şimdiden düşündürmeye başladı.
Bu makalemizde düzenlemeye İdarelerin gözüyle inceliyor ve İdareler açısından yaşanacak süreçleri ele alıyoruz.
Makalenin PDF halini indirmek için tıklayınız.
2. HANGİ İDARELER YASA KAPSAMINA ALINDI?
5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler kapsama alınmıştır.
5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idareler şöyledir:
3. HANGİ İDARELER KAPSAMA ALINMADI?
5018 sayılı Kanun dışında kalan özel bütçeli kuruluşların (KİT’ler) 12 tanesi hariç kalanı kapsam dışında kalmıştır.
4. PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMI DÖNEMİ KAPANDI!
5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kurumlar ile 375 sayılı Kanun (I) sayılı cetvelde yer alan 12 adet kurum ayrıca Belediyeler ve Özel İdareler ile bunların bağlı kuruluşları personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalesine çıkamayacaktır.
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“e) 1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkan sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz”
5. HANGİ HİZMET İŞLERİNDE ÇALIŞANLAR KADROYA ALINACAK?
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışanlar kapsama alındı. 4734 sayılı Kanunun 62/e bendinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı “İhale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarım ifade eder” tanımı eklendi.
Ayrıca 6428 sayılı Kanun ile kapanan hastanelerde ve sağlık kurumlarında çalışmakta iken ve Şehir Hastanelerine taşınan ve halen Şehir Hastanelerinde çalışmaya devam eden işçiler de kadroya alındı. Bu işçiler Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlarda ihdas edilecek kadrolara yerleştirilecekler.
Belediyelerde Kapsama Eklenen Hizmet İşleri
a) Park ve bahçe bakım ve onarımı
b) Çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işleri
Ayrıca 04/12/2017 tarihi itibariyle yukarıda çalışan işçilerin yerine çalışan işçiler de (yedek/joker işçiler) kadroya alınacaktır.
6. HANGİ HİZMET İŞLERİ KAPSAMA ALINMADI?
Ayrıca danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmeyecektir.
Kapsama Alınmayan Hizmet İşleri
a) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan tüm hizmetler (öğün üzerinden yemek, şoförlü araç kiralama vb.)
b) Danışmanlık hizmetleri
c) HBYS hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri
d) Çağrı merkezi hizmetleri
KHK maddesinde bu hususlar;
“… Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park
ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet
alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak
kabul edilmez” şeklinde düzenlendi.
7. KADROYA GEÇİŞ İÇİN ARANAN ŞARTLAR NELER?
Kadroya geçişte aranan şartlar şöyle özetlenebilir:
a) İlgili kurumlarda, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım işinde 04/12/2017 tarihi itibariyle (sonraki bir tarihte ayrılmış olsa da) çalışıyor olmak. Bunun tespitinde SGK kayıtları esas alınacaktır. Ayrıca 04/12/2017 tarihinde askerde olanlar, doğum izninde olanlar veya kurul raporuyla hastalığı nedeniyle sözleşmesi askıda olanlar “çalışıyor” kabul edilecektir.
b) 657 sayılı Kanunda memur olmak için istenen bazı şartları taşımak
– TC vatandaşı olmak
– Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
– Anayasal düzene karşı suçlar ve yüz kızartıcı suçlardan mahkum olmamak
– Akli dengesi yerinde olmak
– Askerlikle ilgisi bulunmamak
– Güvenlik soruşturması yapılmış olmak
c) Emekli durumda olmamak (emekli aylığına hak kazanmamış olmak)
d) Varsa kadrolu işçi olmak için açtığı davalardan (altişveren muvazaa) feragat etmek
e) Geçmiş çalışmalarına yönelik hak ve alacak talebinde bulunmayacağını beyan etmek
f) 02/01/2018 tarihinden itibaren 10 gün içinde yazılı başvuru yapmak
g) Yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınavda başarılı olmak
Konuyla ilgili KHK düzenlemesi ise şu şekilde:
MADDE 127- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 23- 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;
a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,
b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,
c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,
ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak
ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek,
kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicinin hakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir. Bu fıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkin yargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenler tahsil edilmez ve bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkra kapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisi alınmaz.
Birinci fıkrada yer alan 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak şartının tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgeleri, işten ayrılış bildirgesi ve aylık
prim ve hizmet belgeleri esas alınır. Ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılan Kuruma yasal süresi dışında verilen belgelere dayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamaz. 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu idarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenler bu madde hükümlerinden yararlanabilir.
Birinci fıkradaki personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 4/12/2017 tarihinde doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları nedenleriyle iş sözleşmeleri askıda olanlar veya anılan tarih itibarıyla askerde bulunanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Birinci fıkrada belirtilen süreler, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Sürekli işçi kadrolarına geçirilme süreci, birinci fıkra kapsamında olmakla birlikte bu sürecin tamamında veya herhangi bir aşamasında askerde bulunanlar için askerlik süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar veya kaldığı yerden devam eder.
8. BELEDİYELER AÇISINDAN YAPILAN DÜZENLEME
Mahalli idarelerde (Belediye, Özel İdare, Birlik) personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işlerinde ve çalışan taşeron işçiler ile park ve bahçe bakım ve onarımı ve çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerinde çalışanlar, bu İdarelerin şirketlerine işçi statüsünde (iktisadi teşekküllerine) aktarılacak.
Belediye Şirketine Geçmenin Avantajları Ne Olacak?
1) Toplu sözleşme ile tüm sendikal haklardan faydalanılacaktır
2) İşten atılma riski büyük oranda ortadan kalkacaktır
3) Yılda 2 maaş (52 günlük ücret) üzerinden ilave tediye ücreti alacaktır
4) Toplu sözleşme ile ek zamlar, ikramiye, sosyal yardım vb. mali haklar kazanılacaktır
5) Yine toplu sözleşme ile yıllık izin, sosyal izinler, ücretli ve ücretsiz izin hakları kazanılacaktır
Şirketi Olmayan Belediyelerin 90 Gün İçinde Şirket Kurması Gerekiyor
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapan ve halihazırda bir şirketi (iktisadi teşekkülü) olmayan mahalli idarelerin 90 gün içinde şirketlerini kurması gerekiyor. Bu konuyla ilgili olarak Belediye şirketlerinin kuruluşu, mahiyetleri, ticari ve hukuki açıdan değerlendirmeleri içeren kapsamlı çalışmalarımız yayınlanacaktır.
9. İDARELERİ BEKLEYEN SÜREÇLER VE İŞLEMLER
Kadroya geçiş sürecinin sadece 90 gün belirlenmiş olması İdareler üzerinden şimdiden baskı yarattı. Kamuda personel rejiminin değişmesine yol açacak bu düzenleme için yapılacak çok fazla işlem var.
A-Henüz Başlamayan İhalelerin ve Sözleşmelerin Feshedilmesi
1) İhale aşamasında olan personel hizmet alımları iptal edilecek
2) Sözleşmesi imzalanan henüz başlamayan personel hizmet alımları feshedilecek
3) Devam eden ancak personel hizmet alımlarının sözleşme süresi 31.03.2018 tarihine kadar uzatılacak
4) Sözleşmesi uzatılamayan mevcut personel hizmet alımlarının yerine doğrudan temin 22/d ile parasal limit olmadan 31.03.2018 tarihine kadar sözleşme yapılacak
B-İşçilerle İlgili Başvuruların Alınması ve Sınav İşlemleri
1) Taşeron işçiler 02.01.2018-12.01.2018 tarihleri arasında kadro başvurularını
kuruma yazılı yapacak (Başvurular ayrıca Maliye ve İçişleri Bakanlıklarınca internet üzerinden merkezi sistemde alınacak)
2) Kadroya geçecek işçilerin belge ve bilgileri kontrol edilecek (yanıltıcı bilgi veren işçileri kadrodan yararlandıranlar için de sorumluluk var.(1)
3) Yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlar yapılacak
4) Sınav sonuçlarına itirazlar 90 günlük süre içinde sonuçlandırılacak
C-İşçilerin Hizmet Süreleri ve Devredecek Hakların Tespiti
1) Taşeron işçilerin kıdeme esas hizmet süresi çalıştığı kurumda ve daha önce çalıştığı kurumlarda geçen süreler tespit edilecek
2) Kadroya geçişle birlikte devredilecek yıllık ücretli izin hakları tespit edilecek
3) İdarede toplu iş sözleşmesi mevcutsa süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinde belirtilen hakları geçmemek üzere, ücret ve mali haklar tespit edilecek
10. SONUÇ
KHK düzenlemesine müteakip yayınlanacak alt mevzuat (yönetmelik, tebliğ, genelge) ile birlikte detaylar daha net ortaya çıkacaktır.
İlerleyen günlerde alt mevzuata bağlı olarak daha kapsamlı analizlerimiz yayınlanacaktır.
Ancak bugün itibariyle kapsam içerisinde bulunan kamu kurumları için 90 günlük zorlu bir maratonun başladığını ifade edebiliriz.
Makalenin PDF halini indirmek için buraya tıklayınız.
(1) 696 KHK Madde-127 “…Şartları taşımadığı halde bu madde hükümlerinden yararlandırıldıkları tespit edilenlerin herhangi bir tazminat ödenmeksizin istihdamına son verilir. Yanıltıcı bilgi ve belge sunmak suretiyle bu madde hükümlerinden yararlandığı tespit edilenlere istihdam süresince yapılan ödemeler genel hükümlere göre tahsil edilir. Şartları taşımayanları, bu madde hükümlerinden yararlandıranların sorumlulukları saklıdır”
