1. GİRİŞ
Bilindiği üzere 11/09/2014 tarihli 6552 sayılı torba yasa ile sendikalara üye olan taşeron işçilerin toplu iş sözleşmesi haklarına yönelik önemli düzenlemeler yapılmıştır.
Yapılan mevzuat düzenlemeleri neticesinde toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik giderlerinin İdare bütçesinden fiyat farkı olarak ödenebilmesinin önü açılmıştır.
İdarelerce, yüklenicilere yapılan toplu iş sözleşmesi ödemeleri üzerinden %6 oranında ek kesin teminat alınıp alınmayacağı konusunda tereddütler olduğu görülmektedir.
2. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ÖDEMELER “FİYAT FARKI” MAHİYETİNDEDİR
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8’nci maddesinde;
“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir”
Denmektedir, ayrıca Maliye Bakanlığı tarafından 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik ‘de;
“Alt işveren işçilerinin ücret ve sosyal haklarında, toplu iş sözleşmesine bağlı olarak meydana gelecek artış sebebiyle her bir işçiye alt işveren tarafından yapılacak ilave ödeme neticesinde işçiliğe bağlı giderlerde oluşacak artışlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca fiyat farkı olarak alt işverene ödenir” denmektedir.
Yükleniciye (alt işverene) yapılan toplu iş sözleşmeleri “fiyat farkı” mahiyetinde olup, 4735 sayılı Kanunun 12’nci maddesine göre;
“Fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının % 6 ‘sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir”
Hükmü uyarınca, yükleniciye yapılan toplu iş sözleşmesi ödemelerinin %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekir. Ek kesin teminat, banka teminat mektubu alarak veya hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle karşılanabilir.
Konuyla ilgili olarak Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 24/05/2016 tarih 58759530-155.02-4775 sayılı görüş yazısında da toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı ödemelerinden ek kesin teminat alınması gerektiği ifade edilmektedir.
Maliye Bakanlığı görüş yazısını görüntülemek için buraya tıklayınız
